Европските потрошувачи би можеле да добијат пристап до нов платен систем заснован на заедничката европска валута веќе во 2029 година.
Комитетот за економска и монетарна политика на Европскиот парламент во вторник даде зелено светло за долгоочекуваното дигитално евро, проект кој Брисел го гледа како клучен чекор кон зајакнување на европскиот финансиски суверенитет. Новата дигитална валута треба да биде воведена до 2029 година, а една од нејзините главни цели е да ја намали зависноста на Европа од американските платежни гиганти Visa и Mastercard, кои моментално доминираат на европскиот пазар за дигитални плаќања.
Европската унија не е единствената која развива јавна дигитална валута. Кина веќе го воведе дигиталниот јуан, додека Русија најави дека нејзината дигитална рубља ќе стане оперативна во септември 2026 година. Соединетите држави избраа поинаков пристап. Претседателот Доналд Трамп ги напушти плановите за дигитална валута на централната банка издадена од Федералните резерви на САД и наместо тоа го поддржа развојот на стабилни коини – приватно издадени крипто средства дизајнирани да одржуваат стабилна вредност, пишува Euronews.
Како би се користел?
Дигиталното евро ќе им овозможи на корисниците да плаќаат во продавници, онлајн и помеѓу поединци, без оглед на тоа во која земја од еврозоната се. Секој може да отвори дигитален европаричник користејќи ја својата банкарска сметка или со плаќање готовина, на пример во пошта.
Плаќањата потоа ќе се вршат со стандардна банкарска картичка или паметен телефон. Клиентите сепак би ја користеле својата банка како главен интерфејс за секојдневните банкарски услуги. Сепак, парите што тие ги трошат директно ќе ги управува Европската централна банка (ЕЦБ), а не нивната комерцијална банка.
Кои се предностите?
Трансакциите би биле поевтини и побрзи од денес. Во моментов, кога потрошувачот врши дигитално плаќање во продавница, трговецот не ги добива парите веднаш. Плаќањата во дигитални евра, од друга страна, би биле моментални.
Покрај тоа, нема да се наплаќаат надоместоци за трансакции. Така, дигиталното евро би било бесплатно за потрошувачите и финансиски корисно за трговците, кои денес треба да плаќаат провизии на Visa и Mastercard. Европа сака да ја намали зависноста од овие две американски компании кои во голема мера доминираат на платниот пазар. Стана прашање на европскиот суверенитет.
Друга предност е можноста за користење на дигиталното евро без интернет конекција, благодарение на функцијата за офлајн плаќање. Тоа значи дека системот би работел и кога нема интернет или струја. Во април 2025 година, голем прекин на струја во Шпанија и Португалија ги блокираше плаќањата со картички и мобилни телефони неколку часа. Слично нешто се случи на француската прекуморска територија Мајот за време на бура во декември 2024 година. Овие кризи ја покажаа ранливоста на постоечките платежни системи. Затоа, дигиталното евро се смета за алатка за зголемување на отпорноста на европскиот финансиски систем.
