Доналд Трамп претрпе еден од најголемите порази во својата политичка кариера, откако републиканците ја загубија контролата врз двата дома на Конгресот од демократите. Гласањето се претвори во еден вид референдум за неговиот претседателски мандат.
До 7:40 часот наутро по средноевропско време, демократите освоија дополнителни 25 места во Претставничкиот дом, со што вкупно имаа 220 места, две повеќе од 218-те потребни за мнозинство.
Во Сенатот, тие презедоа седум места од републиканците, вклучувајќи ги и оние во Тексас, Охајо, Канзас и Мејн.
Високите цени имаа значително влијание врз гласачите. Според анкетата спроведена на денот на изборите, околу две третини од испитаниците веруваат дека царините на Трамп ѝ наштетиле на американската економија.
Претседателот рече дека ќе ги прифати резултатите, но додаде: „Не го сметам ова за удар за мене“.
Тој, исто така, јасно стави до знаење дека ќе го искористи своето право на вето за да ја блокира политичката агенда на демократите. Во таа прилика, тој објави фотографија од црвена капа со извезен збор „ВЕТО“.
Сепак, колку Конгресот под контрола на демократите навистина може да ја промени ситуацијата во Европа и на финансиските пазари?
Дали Конгресот контролиран од демократите ќе ја прекине заканата од американски царини врз Европа?
Веројатно не, бидејќи царините на Трамп повеќе не зависат од одобрението на Конгресот, пишува Eуроњуз.
Откако Врховниот суд ги укина неговите царини за вонредни овластувања во февруари, администрацијата ги пренасочи кон Член 301 од Законот за трговија на САД. Оваа законска одредба му овозможува на претседателот да дејствува без гласање во Конгресот.
Демократите можат да одржуваат сослушувања и да го забават потврдувањето на номинираните на Трамп за одредени функции, но не можат едноставно да му го одземат ова овластување на претседателот.
Џејмс Смит, економист за развиени пазари во холандската банка ING, верува дека политичката поделба во Вашингтон би можела дури и да го охрабри претседателот уште повеќе да се потпре на ова овластување.
„Како и со надворешната политика, трговијата е друга област каде што претседателот може да дејствува еднострано, без одобрение од Конгресот“, рече Смит во анализа објавена пред гласањето.
Тој не ја исклучи можноста за воведување нови тарифи насочени кон Европа, нагласувајќи дека таков потег би имал значителни последици врз инфлацијата во САД и политиката на Федералните резерви.
Како реагираа финансиските пазари?
Инвеститорите во најголем дел останаа мирни.
До 7:00 часот наутро по средноевропско време, еврото се зајакна за 0,4 проценти, достигнувајќи вредност од 1,1232 долари, додека доларот ослабе во однос на другите водечки светски валути.
Цената на златото се зголеми за два проценти на 4.011 долари за унца, повторно надминувајќи ја границата од 4.000 долари. Среброто се зголеми за 3,4 проценти на 51,49 долари.
Фјучерсите на берзанскиот индекс забележаа мал пад од двете страни на Атлантикот. Фјучерс договорите на индексот S&P 500 ослабеа за 0,3 проценти, а на Nasdaq 100 за 0,4 проценти. Во исто време, фјучерс договорите на Euro Stoxx 50 и германскиот DAX беа во пад за околу 0,5 проценти пред отворањето на берзите.
Американските државни обврзници забележаа зголемување на вредноста. Приносот на десетгодишните државни обврзници на САД падна за 2,9 базични поени, на 4,94 проценти. Приносот на двегодишните обврзници се намали на 4,61 процент, додека приносот на триесетгодишните обврзници падна на 5,32 проценти.
Приносот на десетгодишните германски државни обврзници (Bund) во вторник, пред објавувањето на резултатите од изборите, беше 3,33 проценти.
Биткоинот остана речиси непроменет на околу 77.700 долари, додека суровата нафта Брент се тргуваше по околу 104 долари за барел.
Дали политички поделениот Вашингтон е добра вест за инвеститорите?
Финансиските пазари генерално реагираат позитивно на вакви околности. Кога Белата куќа и Конгресот не се политички усогласени, се донесуваат помалку големи законодавни одлуки, што значи помалку непредвидливи промени.
Историските податоци, исто така, им одат во прилог на сопствениците на обврзници. Во трите месеци по претходните среднорочни избори, приносите на 10-годишните американски државни обврзници паднаа во просек за околу 20 до 25 базични поени, според Лука Биндели, директор за инвестициска стратегија во швајцарската приватна банка Ломбард Одиер.
„Веруваме дека победата на демократите во двата дома на Конгресот би имала неутрално до малку позитивно влијание врз фискалните перспективи. Конгресот би можел да ја ограничи агендата на експанзионистичка политика на Трамп, а со тоа и растот на буџетскиот дефицит“, рече Диего Барнуево, пазарен аналитичар во компанијата за услуги за плаќање „Ебури“, во коментар испратен по е-пошта.
Сепак, Ед Јардени, претседател на „Јардени рисрч“, е повнимателен.
„Волстрит традиционално реагира позитивно на политичкиот застој бидејќи ја намалува веројатноста Конгресот да донесе екстремни законски мерки. Сепак, овој пат ситуацијата би можела да биде поинаква“, рече Јардени во анализа објавена во понеделник.
Негова главна загриженост е горната граница на јавниот долг, законското ограничување за износот што може да го позајми владата на САД.
Политички поделениот Вашингтон сепак ќе мора да постигне договор за неговото зголемување. Долготрајниот политички конфликт околу ова прашање би можел да ги зголеми трошоците за позајмување, наместо да ги намали.
Барнуево очекува дека ограничувањето на јавниот долг би можело да стане обврзувачко во одреден момент во текот на 2027 година.
Што е следно за еврото?
Валутните аналитичари се сомневаат дека резултатите од изборите значително ќе ја променат ситуацијата на долг рок. Кога станува збор за доларот, политиката на Федералните резерви продолжува да има поголемо влијание отколку рамнотежата на моќ во Конгресот.
„Доларот останува првенствено одговорен на случувањата поврзани со Федералните резерви, врз кои резултатите од среднорочните претседателски избори не треба да имаат непосредно и директно влијание“, изјавија Франческо Песоле, валутен стратег во ING Bank, и неговите колеги во анализа објавена во вторник.
Ниту еврото има само предности. Цените на енергијата се уште се високи, главно поради војната со Иран. Во ING, тие очекуваат инфлацијата во еврозоната да остане на ниво од околу четири проценти, додека инвеститорите бараат повисок принос за да ги држат француските државни обврзници.
Новото свикување на Конгресот ќе ја преземе функцијата во јануари. Дотогаш, Трамп го задржува републиканското мнозинство во двата дома, а дури и по тоа, правото на претседателско вето сè уште ќе му биде на располагање.