Домувањето е најголемиот трошок на домаќинствата во Европската Унија. Според податоците на Евростат, домувањето и комуналните услуги сочинуваат речиси една четвртина од вкупните трошоци на домаќинствата, а разликите во кириите меѓу европските градови се огромни.
Најновото истражување на Евростат покажува дека просечната месечна кирија за стан со две спални соби во 40 европски градови се движи од 470 евра во Скопје до дури 3.350 евра во Женева.
Меѓу главните градови, најскап е Лондон, каде што киријата за стан со две спални соби е во просек 3.050 евра месечно. Следат Даблин и Стокхолм со просек од 2.650 евра, додека Осло е со 2.550 евра. Даблин и Стокхолм се исто така најскапите главни градови во рамките на Европската Унија.
Експертите истакнуваат дека главната причина за големите разлики е локалниот пазар на недвижности. Градови како Женева, Лондон, Даблин и Стокхолм привлекуваат голем број добро платени работници, меѓународни компании, студенти и нови жители, додека понудата на станови не расте доволно брзо за да биде во чекор со побарувачката.
Загреб е меѓу најскапите
Меѓу четирите најголеми економии на Европската Унија, најскап е Париз, каде што просечната кирија достигнува 2.500 евра. Во Берлин, двособен стан чини околу 1.750 евра, во Мадрид 1.700, а во Рим 1.650 евра месечно.
Повеќе од 2.000 евра за кирија треба да се издвојат и во Копенхаген, Луксембург, Рејкјавик, Хаг, Берн и Минхен. Групата градови со кирии помеѓу 1.500 и 1.750 евра ги вклучува Лисабон, Прага, Виена, Загреб, Хелсинки и Атина.
На другиот крај од скалата се наоѓаат Скопје со просечна кирија од 470 евра и Приштина со 520 евра. Анкара е трет најевтин главен град во истражувањето, со просечна кирија од 770 евра за стан со две спални соби.
Во рамките на Европската Унија, најниските кирии се регистрирани во Софија и Никозија, каде што закупувачите плаќаат просечно 900 евра месечно. Тирана и Букурешт се исто така под границата од 1.000 евра.
Купувањето недвижен имот е речиси недостижно
Брисел, седиштето на европските институции, е приближно на средината од скалата. Просечната кирија во белгискиот главен град е 1.450 евра, што го рангира на 22-ро место меѓу 40-те анализирани градови.
Експертите предупредуваат дека само споредувањето на кириите не дава целосна слика бидејќи нивото на платите значително влијае на реалната прифатливост на домувањето. Иако кириите во Централна и Источна Европа се пониски, приходите на населението се исто така пониски, па затоа домувањето не е нужно поприфатливо отколку во побогатите земји од Западна и Северна Европа.
Според аналитичарите, растот на кириите во последните години е поттикнат од закрепнувањето на градовите по пандемијата, растот на населението, миграцијата, повисоките каматни стапки и поскапата градба. Бидејќи купувањето недвижности станува потешко за многумина, сè повеќе луѓе се свртуваат кон изнајмување, што дополнително го зголемува притисокот врз пазарот.
Анкетата на Евростат се однесува на втората половина од 2025 година и вклучува ненаместени станови со добар или многу добар квалитет.
Цените не ги вклучуваат трошоците за комунални услуги и други такси поврзани со домувањето.