Анализата на „Кофејс“ покажува дека глобалниот економски раст ќе забави на 2,5% оваа година поради влошување на геополитичките конфликти, скок на цените на суровините и нови инфлаторни притисоци, и покрај отпорноста на американската и одредени азиски економии.
Она од што се плашевме на почетокот на летото конечно се оствари, се вели во соопштението на оваа компанија, која е специјализирана за осигурителни побарувања, проценка на деловниот ризик и економска анализа. Наместо подобрување, геополитичката ситуација се влоши, вршејќи зголемен притисок врз цените на суровините и финансиските услови, а со тоа и врз економската активност.
Имено, обновените конфликти меѓу Иран и САД, како и дополнителната ескалација на конфликтот меѓу Украина и Русија, ги ставија синџирите на снабдување под силен притисок и доведоа до нагло зголемување на цените на суровините. Иако извозот на нафта што поминува низ Персискиот Залив преку Ормутскиот теснец значително се зголеми, а трговските текови се пренасочија, цените на енергетските производи се зголемија за повеќе од 50% во случајот со нафтата и речиси 100% во случајот со природниот гас. Цените на металите остануваат високи, додека цените на земјоделските производи значително се зголемија поради нападите врз пристанишните терминали на Црното Море и топлотните бранови низ Европа ова лето (+40% на годишно ниво за пченицата).
Овие случувања повторно ги поттикнаа загриженостите за нов бран на инфлација, што ги натера централните банки да ги зголемат референтните каматни стапки. Федералните резерви на САД одговорија со зголемување на каматните стапки за 25 базични поени, приклучувајќи се кон Европската централна банка (ЕЦБ), дополнително придонесувајќи за заострување на глобалните финансиски услови. Од своите најниски нивоа во средината на јануари, американскиот долар зајакна за повеќе од 6% во ефективни услови, додека долгорочните каматни стапки во повеќето главни валутни зони се зголемија за повеќе од 100 базични поени од крајот на февруари.
Како тоа влијаеше врз глобалната економија?
Засега, глобалната економија остана отпорна, особено благодарение на инвестициите поврзани со вештачката интелигенција и придружните ефекти од зголемувањето на вредноста на недвижностите. Сепак, ризиците продолжуваат да се зголемуваат. Во таква средина,Кофејс ја одржува прогнозата за забавување на економската активност оваа година (+2,5%, по +2,8% во 2025 година), пред да се стабилизира следната година (+2,6%).
Во исто време, ја намали својата оценка за три економии од Блискиот Исток. Саудиска Арабија (A3 → A4) е изложена на напади врз нејзината енергетска инфраструктура и повеќето извозни рути, додека Обединетите Арапски Емирати (A2 → A3) и Катар (A3 → A4) се ранливи поради нивната зависност од Ормутскиот теснец.
Оценката на земјоделскиот и прехранбениот сектор беше намалена во шест земји. Во Европа, имено Франција, Австрија и Полска, промената првенствено е поврзана со екстремни временски услови во текот на летото 2026 година. Во Обединетите Арапски Емирати и Саудиска Арабија, ранливоста произлегува повеќе од високата зависност од увозот на храна отколку од проблемите со домашното производство. Во Аргентина, секторот продолжува да се соочува со предизвикувачка финансиска средина, карактеризирана со бројни деловни неуспеси во земјоделството, високи трошоци и намалени маржи на профит.
Америка и Азија го поттикнуваат растот
Во САД, економијата останува отпорна благодарение на потрошувачката на домаќинствата, инвестициите поврзани со вештачката интелигенција и пазарот на труд кој е блиску до целосна вработеност (стапка на невработеност од 4%).
Европа се справува малку подобро од очекуваното, благодарение на отпорноста на германската и шпанската економија, и покрај загриженоста за одржливоста на француските јавни финансии.
Во Азија, развојот е нерамномерен. Виетнам (+8,4%) и Индија (+7,5%) продолжуваат да имаат корист од инвестициите во инфраструктура и технологии поврзани со вештачката интелигенција, додека домашната побарувачка во Кина слабее, а растечките трошоци за енергија оптоваруваат неколку економии во регионот, вклучувајќи ги Тајланд и Филипините.
Во Африка и Латинска Америка, главниот ризик е сè уште постојано високата инфлација поттикната од зголемувањето на цените на земјоделските производи и енергијата, особено поради ефектот Ел Нињо.