Оваа година, ЕУ регистрираше речиси 500 милијардери, што е за 39 повеќе отколку во 2024 година. Само во последната година, во просек, во ЕУ се појавуваше нов милијардер на секои девет дена, според најновиот извештај на невладината организација Оксфам „Европска агенда за оданочување на супербогатите“.
„Европа создава милијардери со рекордно темпо, додека милиони Европејци едвај врзуваат крај со крај“, вели Кјара Путатуро, експерт за даноци на ЕУ на Оксфам, додавајќи дека оваа нееднаквост не е случајна, туку намерна, при што поголемиот дел се собира од обичните граѓани. За секои 10 евра платени даночни приходи, осум евра биле платени од обичните граѓани преку данок на промет и данок на доход.
Во земјите на ЕУ, девет проценти од вкупните даночни приходи ги плаќаат компаниите, додека само 0,4 проценти се акумулираат од данок на богатство.
Повеќе од 400 милијарди евра
Вкупното богатство на милијардерите од ЕУ порасна за повеќе од 400 милијарди евра за само шест месеци од оваа година – еквивалент на над две милијарди евра дневно. Вкупно 3.600 од најбогатите Европејци сега поседуваат богатство колку и најсиромашните 181 милион луѓе – што е еквивалентно на вкупното население на Германија, Италија и Шпанија.
Европа се соочува со длабока криза на нееднаквост: најбогатите 1% во ЕУ поседуваат речиси една четвртина од целото богатство, додека половина од населението дели само 3%. Децениите намалувања на даноците за богатите и корпорациите резултираа со тоа што супербогатите плаќаат пропорционално помалку даноци од обичните граѓани, поткопувајќи ја праведноста, демократијата и социјалната кохезија.
Колачот стана поголем
Со збогатување на мал број луѓе, земјите од ЕУ останаа посиромашни во изминатите години, а она што може да се види од конкретните податоци е дека поголемиот дел од парите заработени од богатите одат во приватни џебови, а не во јавните буџети. Оксфам потсетува дека во 1990-тите, владите поседувале околу 10% од вкупното богатство, а сега е речиси половина од тоа – 6%. Доколку владите ја задржале стапката на 10 проценти, тие, на пример, ќе имале дополнителни 3,6 трилиони евра за инвестирање во јавни услуги, според проценките на Оксфам.
„Колачот стана поголем, но уделот на владата се намали, оставајќи помалку за училиштата и болниците и натрупувајќи долг за идните генерации, додека повеќе оди во рацете на супербогатите. Богатството не се спушта надолу, туку експлодира нагоре“, вели Путатуро, нагласувајќи: „Ни треба итна ревизија на даночните правила во Европа за да се осигураме дека сите ги почитуваат и го плаќаат својот фер дел од даноците“.