Златото има долгогодишна репутација како заштита од инфлација, а ентузијастите за скапоцениот метал често ја нагласуваат неговата способност да ја зачува вредноста со текот на времето.
Една од најчестите наративи меѓу инвеститорите е дека една унца злато секогаш вреди колку квалитетно машко одело.
Оваа репутација е една од причините за неодамнешното зголемување на цената на златото. Дополнителни фактори вклучуваат масовни купувања од страна на централните банки кои сакаат да ги диверзифицираат резервите подалеку од американскиот долар, како и инвеститорите кои бараат безбедно засолниште во време на геополитичка и економска нестабилност.
Сепак, се поставува клучно прашање – дали златото е навистина најдобрата заштита од инфлација? Историските податоци создаваат мешана слика. Додека златото навистина испорачало солидни приноси во одредени периоди на инфлација, стоките покажале поконзистентни перформанси.
Што вели историјата?
Стоките, кои вклучуваат енергија (нафта, гас), земјоделски производи (пченка, пченица, соја) и метали (злато, сребро, бакар, платина), генерално подобро ги следеле инфлациските скокови. Во текот на сите пет анализирани инфлациски периоди, суровините ја надминале инфлацијата. Златото успеало во три случаи, но не успеало во другите два.
Златото ги имаше своите најдобри резултати за време на инфлаторните шокови од 1970-тите, како и во периодот од септември 2007 до јули 2008 година, кога растечките цени на нафтата и храната, заедно со побарувачката од пазарите во развој, ја зголемија инфлацијата над 5%.
Спротивно на тоа, златото имаше послаби резултати кон крајот на 1980-тите, кога инфлацијата во САД се зголеми за околу 20%. Во најновиот инфлаторен период (од средината на 2021 до март 2023 година), иако цената на златото се зголеми, неговиот кумулативен принос беше за 13 процентни поени понизок од индексот на стоки.
Зошто суровините се посигурни?
Одговорот е едноставен – многу суровини се директно вклучени во индексите на потрошувачки цени. Кога инфлацијата расте, цените на енергијата, храната и основните суровини растат заедно со неа. Покрај тоа, суровините се тесно поврзани со економскиот раст – периодите на силен раст честопати поттикнуваат поголема побарувачка и повисоки цени.
Златото, од друга страна, е повеќе зависно од фактори како што се каматните стапки, геополитичката неизвесност и однесувањето на централните банки. На пример, кон крајот на 1980-тите, зголемувањето на приносите од обврзниците го направи инвестирањето во злато помалку привлечно бидејќи не обезбедува приход.
Други фактори
Ако веќе инвестирате во фондови што следат широки индекси на стоки (како што е индексот на стоки на Блумберг), веројатно веќе имате одредена изложеност на злато – овој индекс содржи околу 14% злато.
Сепак, и златото и стоките значително заостануваат во однос на акциите на долг рок. Двете класи на средства поминале низ повеќегодишни циклуси на слаби и силни перформанси, со често висока волатилност и ризик од загуба.
Златото сè уште има место во инвестициските портфолија – но не како водечка заштита од инфлација. Суровините, благодарение на нивната директна врска со потрошувачката кошничка и економската активност, обезбедуваат посигурна заштита. Долгорочните инвеститори треба да го ограничат уделот и на златото и на суровините во портфолиото, но ако целта е конкретна заштита од инфлација – суровините се попаметен избор.
Фото: Pixabay