
Цената на златото падна за една третина од рекордното ниво достигнато во јануари, а во последните месеци не можеше да ги заштити инвеститорите дури ни од падот на берзите. Скапоцениот метал, кој традиционално се смета за безбедно засолниште во време на криза, сè повеќе се однесува како ризична актива.
Златото минува низ еден од најголемите пресврти во последните години. По историскиот пораст што го донесе на рекордни 5.595 долари за унца на почетокот на годината, цената на скапоцениот метал падна за приближно една третина. Во среда достигна 3.742 долари за унца, најниско ниво од септември 2025 година.
Падот особено ги изненади инвеститорите бидејќи се случи во период кога поризични инвестиции, како што се акциите, забележаа големи загуби. Од почетокот на октомври, кога американските берзански индекси го достигнаа својот врв, златото изгуби околу десет отсто од својата вредност, додека технолошките акции дополнително ослабнаа.
Ваквото движење ја доведе во прашање една од најпознатите претпоставки за инвестирање – дека златото може да заштити портфолио во периоди на пазарни превирања, инфлација и загриженост за јавниот долг.
„Златото се однесува повеќе како ризично средство отколку како хеџ“, вели Џорџ Чевли, портфолио менаџер во инвестициската куќа Ninety One.
Што го спречи растот на цената на златото?
Златото е меѓу најуспешните инвестиции во последните години. Од приближно 2.000 долари за унца на почетокот на 2024 година до рекордно високо ниво во јануари оваа година, цената беше поттикната од купувањата од централните банки, но и од зголемениот интерес на шпекулативните инвеститори кои влегоа на пазарот преку фондовите со кои се тргува преку размена (ETF).
Сепак, промената на макроекономските околности го промени трендот. Почетокот на новиот циклус на раст на каматните стапки по избувнувањето на војната со Иран во февруари го зголеми притисокот врз златото. Повисоките каматни стапки и приносите на американскиот трезор ја намалуваат привлечноста на некаматоносниот метал што носи дивиденда. Дополнителен притисок создава посилниот американски долар.
Растот на цените на енергијата ја поттикна инфлацијата и очекувањата за натамошно заострување на монетарната политика. Според Џон Рид од Светскиот совет за злато, овогодинешниот пад во голема мера се должи на повлекувањето на западните шпекулативни инвеститори кои влегоа на пазарот за време на силен митинг, а потоа брзо се продаваа кога се променија економските услови.
Аналитичарите во инвестициската банка „Пил Хант“ предупредија дека падот под 3.800 долари за унца нема јасен единствен поттик, што го отежнува објаснувањето на движењата на пазарот.











