Растот на продажбата на електрични возила за време на војната во Иран е секако добредојден за автомобилската индустрија, но секој раст во овој сегмент подразбира истовремен развој на инфраструктурата, поточно на станиците за полнење на електрични автомобили.
Во 2024 година, Европа помина важна пресвртница во развојот на електромобилноста – бројот на јавно достапни станици за полнење на електрични автомобили надмина еден милион, создавајќи еден од најразвиените системи за полнење на електрични возила во светот.
Според податоците објавени од Меѓународната агенција за енергија (IEA) во „Глобалните изгледи за електрични возила 2026“, бројот на јавни полначи во Европа се зголемил за повеќе од 35 проценти во текот на 2024 година и надминал еден милион единици, додека во текот на 2025 година растот продолжил на околу 20 проценти. Како што е дополнително наведено, во исто време, мрежата на брзи и ултрабрзи полначи расте уште побрзо, што овозможува пократко време на полнење и поголема удобност за возачите на електрични автомобили.
Сепак, зад импресивните бројки стојат големи разлики меѓу европските земји.
Дури 70 проценти од сите јавни полначи во Европската унија се наоѓаат само во три земји – Холандија, Германија и Франција. Ова значи дека европската инфраструктура за полнење електрични возила е сè уште исклучително нерамномерна, па возачот на електричен автомобил во Амстердам или Минхен има неспоредливо подобри услови од возачот во поголемиот дел од Балканот.
Во рамките на Европската Унија, петте заостанати земји забележаа раст на мрежите за полнење за повеќе од 50 проценти: Данска, Естонија, Латвија, Литванија и Романија.
„Ова е делумно поттикнато од проекти како што е EXPAND-E, кој обезбеди повеќе од 70 милиони евра финансирање за проекти за полнење на лесни комерцијални возила во 23 земји-членки на ЕУ. Во меѓувреме, во Велика Британија, бројот на јавни места за полнење се зголеми за повеќе од 30 проценти, на околу 116.000. Холандија имаше најмногу јавни места за полнење во Европа на крајот на 2025 година, со 210.000, во споредба со 184.000 на крајот на 2024 година. Веднаш потоа следуваа Германија и Франција, со 196.000 и 185.000 полначи, соодветно“, се вели во анализата на IEA.
Европската Унија има просек од 11 електрични возила по јавен полнач, што е блиску до глобалниот просек. Проценетиот капацитет за јавно полнење беше околу три киловати по електрично лесно комерцијално возило на крајот на 2025 година, што е пониско од глобалниот просек. Сепак, воведувањето на ултрабрзи полначи е поддржано од главните инфраструктурни политики, како што е Регулативата за инфраструктура за алтернативни горива (AFIR), која налага инсталирање на најмалку 150 kW станици за полнење автомобили и комбиња на секои 60 км по должината на главните автопати во Европската Унија, каде што бројот на ултрабрзи точки за полнење се зголеми за 30 проценти од 2024 до 2025 година.
Од друга страна, според Ројтерс, Југоисточна Европа сè уште заостанува. Земјите од регионот имаат многу пати помалку полначи, што го забавува поширокото користење на електрични возила.
„Во Норвешка, каде што владата го користеше својот суверен фонд за богатство финансиран од нафта за субвенционирање на електрични возила и инвестирање во инфраструктура за полнење, продажбата на електрични возила достигна 94 проценти од вкупната продажба на автомобили во првите седум месеци од 2025 година, според податоците од консултантската компанија „Иновев“. Други нордиски влади и земји во северна и западна Европа, исто така, обезбедија субвенции и инвестираа во инфраструктура, зголемувајќи ја продажбата. Сепак, усвојувањето на електрични возила во јужна и источна Европа е многу побавно, бидејќи електричните „автомобили се покажаа скапи за многу клиенти, а инфраструктурата за полнење практично не постои во некои региони. Хрватска е само еден процент, според податоците на „Иновев“, објави Ројтерс.
Во меѓувреме, Европа постави амбициозни цели за наредните години. Прописите на Европската унија бараат инсталирање на станици за брзо полнење од најмалку 150 киловати на секои 60 километри по главните сообраќајни коридори. Веќе денес, повеќе од три четвртини од европските автопати имаат брзи полначи во интервали не поголеми од 50 километри, што претставува една од најголемите предности на Европа во споредба со многу други делови од светот, според ИЕА.