Европа направи „сериозна грешка“ бидејќи по енергетската криза во 2022 година, не ја намали зависноста од фосилни горива доволно брзо и не ја забрза електрификацијата на економијата, предупреди извршниот директор на Меѓународната агенција за енергија (ИЕА), Фатих Бирол.
Неговата порака доаѓа пред презентацијата на новиот план на Европската комисија со кој Брисел сака да ја забрза електрификацијата на економијата и да ја намали енергетската зависност на Европската Унија.
Електрификацијата е премногу бавна за посилна конкурентност
Според Бирол, електричната енергија денес сочинува само околу 23 проценти од вкупната потрошувачка на енергија во Европската Унија. Ова ниво на електрификација, смета тој, ја ограничува конкурентноста на европската економија и го намалува енергетскиот суверенитет.
„Според мене, тоа е голема грешка за Европа. Се надевав дека Европската Унија ќе одговори многу побрзо на енергетската криза“, рече Бирол во интервју за Фајненшл тајмс.
Денешното ниво на електрификација во ЕУ е приближно еднакво на она на Соединетите Американски Држави, еден од најголемите производители на нафта во светот.
Од друга страна, земји како Кина, Јапонија и Јужна Кореја веќе го надминаа нивото од 30 проценти, што Бирол смета дека е насоката што Европа треба да ја следи.
Европската унија постави цел да го зголеми уделот на електричната енергија во вкупната потрошувачка на 32 проценти до 2030 година.
Брисел подготвува нови стимулации
Европскиот комесар за енергетика, Дан Јергенсен, призна дека електрификацијата речиси стагнирала во последната деценија и дека е потребно значително да се забрзаат промените.
Тој истакна дека од 2022 година, Европската Унија го зголемила производството на енергија од обновливи извори, ја подобрила енергетската ефикасност и ја намалила потрошувачката на гас за околу 20 проценти.
И покрај ова, греењето, транспортот и индустријата сè уште во голема мера зависат од фосилните горива.
Планот што Европската комисија треба да го претстави оваа недела вклучува низа мерки за забрзување на електрификацијата. Тие вклучуваат помал даночен товар на електричната енергија во споредба со фосилните горива и дополнителни стимулации за топлински пумпи, електрични возила и други технологии со ниски емисии.
Мрежата станува најголемо тесно грло
Бирол предупредува дека производството на електрична енергија повеќе не е главен проблем на Европа.
Електроенергетската мрежа станува многу поголем предизвик.
Минатата година, во Европската Унија беа додадени околу 85 гигавати нов капацитет за обновлива енергија. Во исто време, дури 600 гигавати проекти чекаат да бидат поврзани со мрежата.
Причината е што повеќето нови соларни и ветерни фарми се градат на бројни помали и оддалечени локации. За разлика од големите електрани на фосилни горива, ваквите проекти бараат значително повеќе инвестиции во преносната и дистрибутивната мрежа.
Енергетската безбедност станува прашање на конкурентност
Пораките на Бирол доаѓаат во време кога Европа повторно ги чувствува ефектите од геополитичките тензии врз енергетските пазари по конфликтот на Блискиот Исток.
Неговата проценка јасно покажува дека електрификацијата повеќе не е само климатско прашање. Таа станува еден од клучните предуслови за конкурентноста на европската индустрија, стабилноста на цените на енергијата и долгорочната економска безбедност на Европската Унија.