Дејв Рикс ја претвори „Ели Лили“ во највредна фармацевтска компанија во светот благодарение на лековите за слабеење и дијабетес. Но, нивниот огромен успех би можел да стане најголем предизвик за иднината на компанијата.
Како извршен директор на најголемата и најуспешна фармацевтска компанија во светот, Дејв Рикс сигурно поминува многу време размислувајќи за ризиците.
Лековите за слабеење и дијабетес на „Ели Лили“ постигнаа успех што ги надмина сите очекувања. Приходите на компанијата во последните 12 месеци (заврши на 30 јуни) се зголемија за дури 50 проценти на 79,7 милијарди долари, при што „Зепбаунд“ (за слабеење) и „Мунџаро“ (за дијабетес) учествуваа со 62 проценти од вкупните приходи. Во ноември 2025 година, пазарната капитализација на компанијата надмина еден трилион долари, што ја прави „Ели Лили“ првата фармацевтска компанија што ја достигна таа вредност. Во моментов, нејзината пазарна вредност е околу 1,1 милијарда долари.
Лили подготвува нови револуционерни лекови за слабеење. Пилулата, наречена Фаундајо, доби одобрение од Американската администрација за храна и лекови (FDA) во април. Компанијата, исто така, планира да поднесе барање до FDA во првиот квартал од 2027 година за одобрување на експериментален лек од нова генерација, ретатрутид. Возбудата околу лекот, познат на интернет како „рета“, е толку голема што луѓето веќе купуваат супстанции за кои тврдат дека го содржат лекот на црниот пазар.
Но, времето истекува. Секој лек има ограничен комерцијален век поради начинот на кој функционира фармацевтскиот патентен систем. Пазарот на лекови за слабеење на Лили, кој денес доживува експлозивен раст, веројатно ќе доживее остар пад на приходите во текот на 2030-тите, кога ќе се појават бројни генерички верзии.
Клучното прашање од трилион долари за Ели Лили сега е: Како да се развие или купи портфолио од нови лекови што ќе ѝ овозможат на компанијата да го продолжи својот извонреден успех?
Интензивни инвестиции
Рикс, кој има 59 години и чиј личен удел во Лили вреди речиси 700 милиони долари, размислувал да се подготви за тој момент уште пред да го преземе раководството на компанијата во 2017 година.
„Тоа е нашиот најголем и најклучен предизвик“, вели Рикс во интервју за Форбс, одржано на менаџерскиот кат во седиштето на Лили во Индијанаполис, каде што ѕидовите се украсени со формални портрети на десет негови претходници како извршен директор.
„Ако се покаже дека не сме успешни во тоа, треба да ги вратиме парите на акционерите и да станеме помала компанија. Но, во моментов не размислувам така.“
Наместо тоа, Рикс е фокусиран на интензивно инвестирање.
Од почетокот на оваа година, Лили склучи 31 бизнис договор, вклучувајќи 14 аквизиции и 17 лиценцирани договори, потрошувајќи вкупно 18 милијарди долари за забрзување на развојот на нови лекови.
Тоа е повеќе од четирикратно зголемување во споредба со минатата година, кога компанијата потроши четири милијарди долари за вкупно 39 трансакции. Наведените износи не ги вклучуваат дополнителните плаќања поврзани со идните резултати и постигнувањето на развојните или комерцијалните цели, што е вообичаено во фармацевтската индустрија.
Компанијата инвестираше не само во традиционални области како што се онкологијата и неврологијата, туку и во поекспериментални области, вклучувајќи психоделици и нарушувања на спиењето.
Во исто време, ги зголеми сопствените инвестиции во истражување и развој, што Рикс го смета за свој врвен приоритет. Трошоците за истражување и развој се зголемија од 11 милијарди долари во 2024 година на 13,3 милијарди долари во 2025 година. Во првата половина од оваа година, Лили инвестираше 7,3 милијарди долари, или 21 процент повеќе отколку во истиот период од претходната година.
Три пати повеќе нови производи
„Ќе потрошиме приближно три пати повеќе за истражување и развој отколку што потрошивме во 2021 година. Тоа е исклучително силен раст на инвестициите, што значи дека Лили треба да развие и лансира три пати повеќе нови производи и лекови во иднина“, вели Рикс.
Во исто време, компанијата нема однапред дефиниран вкупен буџет што сака да го достигне. Наместо тоа, прво одредува кои проекти сака да ги развие, а потоа проценува колку ќе чини нивната реализација.
Седејќи од другата страна на конференциската маса, Рикс остава впечаток дека е шармантен и исклучително решителен.
Во текот на речиси десет години на чело на Лили, тој успешно се снаоѓаше во сложените политички односи на фармацевтската индустрија, вклучително и постигнување договор со претседателот Трамп за намалување на цените на лековите и проширување на производствениот капацитет во САД.
Трамп го пофали како „неверојатен директор и неверојатен човек“.
Сега Рикс сака да реплицира некои од елементите на стратегијата што ѝ донесе успех на Лили со лековите GLP-1.
Сè повеќе и повеќе докази постојат дека лековите за слабеење носат и дополнителни здравствени придобивки, како што е подобрување на кардиоваскуларното здравје.
Некои од идните развојни проекти на Лили се насочени и кон превенција на болести. Компанијата инвестира во лекови за нарушувања на спиењето, за кои научниците сè повеќе веруваат дека имаат длабоко влијание врз целокупното здравје.
Во лабораториите, тој истражува нови начини за ран третман на Алцхајмеровата болест, како и терапија што би можела трајно да го исклучи одреден ген во црниот дроб со цел да се намали нивото на таканаречениот „лош“ холестерол.
„Додека другите размислуваат за 5 години, ние градиме бизнис за децении однапред“
„Поради нашиот долгорочен временски хоризонт и количината на ресурси што ни се на располагање, имаме одредена стратешка предност пред сите други“, вели Рикс.
„Другите фармацевтски компании исто така склучуваат бројни договори и инвестираат големи суми во истражување и развој, но тие генерално размислуваат во временска рамка од нула до пет години. Тие чувствуваат итна потреба да ги решат проблемите со приходите и профитабилноста со кои наскоро ќе се соочат. Ние немаме тоа чувство на итност овде.“