Од почетокот на годината до крајот на септември, Русија ги намали своите резерви на злато за околу 62 тони, додека Казахстан објави продажба на дел од своите резерви. Во исто време, Полска продолжува да купува злато и се приближува кон целта од 700 тони, што го поставува прашањето дали различните потези на централните банки најавуваат промена на пазарот за овој скапоцен метал.
Според „Еуроњуз“, руските резерви се намалени за приближно 6,2 тони само во септември. Слично темпо на продажба е забележано за време на кризата во 1998 година, кога Русија продаде 118 тони злато за само три месеци.
Сепак, продажбата на поединечни земји не мора да значи почеток на поширок бран на продажба. Адам Строњавски, директор на полската компанија за трговија со скапоцени метали „Менница Скарбова“, проценува дека руско-казахстанските трансакции нема значително да влијаат на светската цена на златото.
Руското злато оди низ Хонг Конг
Строњавски ја поврзува продажбата на руско злато со буџетските притисоци предизвикани од војната во Украина и потребата од дополнително финансирање на одбранбениот сектор.
Според него, трансакциите се одвиваат надвор од лондонскиот пазар на злато, преку Хонг Конг, а главниот купувач, тврди тој, е кинеската централна банка. Поради овој начин на продажба, тој очекува занемарливо непосредно влијание врз глобалната цена.
Еуроњуз, повикувајќи се на трговски податоци од Хонг Конг, наведува дека од јануари до јули таму пристигнале околу 100 тони руско злато, што е речиси три пати повеќе отколку во истиот период од претходната година. Овие податоци се однесуваат на трговските текови и не треба да се изедначуваат со намалувањето на резервите на руската централна банка.
Строњавски не ја исклучува можноста Русија подоцна повторно да почне да купува злато и да ги надополнува резервите, како што направи по продажбата во 1998 година.
Казахстан го намалува својот удел во злато и ја користи можноста да заработи пари
Во текот на првите осум месеци од 2026 година, Казахстан беше меѓу најголемите купувачи на злато во светот. Сега, сепак, планира да го намали својот удел во вкупните резерви од приближно 78 на 75 проценти до крајот на годината.
Строњавски верува дека пресвртот може да биде привремен и поврзан со потребата да се покрие буџетскиот дефицит или да се оствари профит по долгогодишни купувања.
Казахстан акумулирал злато во подолг период, па затоа продажбата по тековни цени, според неговата проценка, би донела значителен профит.
Соговорникот на Еуроњуз нагласува дека ограниченото намалување на уделот и продажбата распределена со текот на времето ја намалуваат можноста за големо нарушување на светскиот пазар.
Полска продолжува да купува: Целта од 700 тони не е нужно крај
Спротивната насока ја одржува Полска, чија централна банка значително ги зголеми своите резерви на злато во последните години.
Според Еуроњуз, тие веќе се блиску до целта од 700 тони. Строњавски наведува дека Полска е на десетто место во светот по резерви на злато и верува дека достигнувањето на тој праг не мора да значи крај на купувањата.
Според него, големите резерви на злато ја зајакнуваат кредитната способност на државата и придонесуваат за стабилноста на валутата.
Тој смета дека можноста Полска да почне да продава злато за да оствари профит е малку веројатна за време на тековната парламентарна седница, посочувајќи ги различните пристапи на владата и централната банка.
Што значат промените за малите инвеститори?
За индивидуалните инвеститори, клучната порака на оваа анализа е дека продажбата на резерви од страна на поединечни централни банки не треба автоматски да се толкува како најава за пад на цената на златото. Строњавски очекува купувањата од други централни банки и побарувачката од инвеститорите кои го гледаат златото како безбедно засолниште да продолжат да го поддржуваат пазарот.
Сепак, движењето на цените покажува дека дури и оваа инвестиција не носи континуиран раст. Според податоците од Светскиот совет за злато објавени од Еуроњуз, златото во американски долари пораснало во цена за 25,5 проценти во 2024 година и 67,4 проценти во 2025 година, додека во првите девет месеци од 2026 година паднало за 4,4 проценти.
Строњавски останува оптимист во врска со долгорочното движење на цените и верува дека краткорочните корекции не го менуваат трендот на раст. Сепак, ова е неговата пазарна проценка: дури и подолгиот инвестициски период сам по себе не гарантира профит.