Може ли Русија да ги заобиколи санкциите со помош на криптовалути?

52

Застапниците на криптовалутите ги гледаат како слободарска утопија.

Бидејќи токените се креираат и разменуваат во децентрализирани мрежи на посебни дигитални уреди со седиште во различни земји, барем во теорија тие се ослободени од контролата на посредници во форма на банки, кои можат да бидат регулирани од владите.

Критичарите на криптовалутите се скептични кон тоа токму поради истата причина. За нив тоа ја претставува тиранијата на технолошката анархија.

Руската инвазија на Украина и последователните санкции на Западот против руските банки, компании и олигарси уште еднаш ја вратија дебатата на дневен ред. Во Америка и Европа расте загриженоста дека луѓето и компаниите погодени од санкциите, како и оние кои сакаат да продолжат да работат со нив, ќе користат криптовалути за да ги заобиколат ограничувањата.

Кога би можеле да прават финансиски трансакции подалеку од видното поле на владите и регулаторите, тоа делумно би го деактивирало главното оружје на Западот против Владимир Путин. Сепак, ова не е така лесно, пишува The Economist.

Оние кои се обидуваат да ги избегнат санкциите што им се наметнати го прават тоа за да го зачуваат своето богатство. За таа цел, тие мора да имаат имот што не може јасно да се поврзе со одреден поединец или институција. Имотот, јахтите, акциите и парите на сметките во странски банки се релативно лесни за следење и идентификување.

Спротивно на тоа, децентрализираната мрежа на криптовалути работи на наднационална основа, барем во теорија. Многумина веруваат дека нуди посилна заштита на приватноста од традиционалниот финансиски систем.

Водечките блокчејн платформи, како што се Bitcoin и Ethereum, ги објавуваат информациите за нивните трансакции, но ги задржуваат учесниците анонимни. Во банкарскиот систем, доверливоста се обезбедува со чување на доверливи информации за трансакциите, но инволвираните лица може да се идентификуваат.

Меѓутоа, во реалноста, границите меѓу двата пристапа се понејасни отколку што би очекувале потенцијалните прекршители.

Се разбира, постојат докази дека Русите во моментов купуваат повеќе криптовалути. Обемот на тргување со валутниот пар „рубља-биткоин“ на Binance – најголемата берза за криптовалути, се зголеми на околу десет пати над нормалното ниво – од околу 50 биткоини дневно на речиси 500.

Но, ова може да се должи и на желбата на инвеститорите да поседуваат средство што не ја намалува неговата вредност. Биткоинот чинеше приближно колку и цената на доларот на 24 февруари, додека рубљата падна за околу 40 отсто во однос на зелените банкноти во истиот период.

За олигарх кој сака да ги избегне американските санкции, претворањето на богатството во криптовалути би било средство, а не цел. Бидејќи досега не е можно да се купат повеќето секојдневни стоки или финансиски средства директно со криптовалути.

За да се конвертираат нивните дигитални средства во конвенционална валута, потребна е интеракција со берзата, која би делувала како интерфејс меѓу традиционалните банки. Како што криптовалутите стануваат се поголеми и поважни, многу од нив потпаѓаат под јурисдикција на финансиските регулатори. Некои од најголемите сега се јавни претпријатија, а повеќето имаат присуство во САД и Европа.

Ова создава два проблеми за луѓето и компаниите кои сакаат да избегнат санкции преку криптовалути.

Првата е дека криптовалутите го знаат идентитетот на своите клиенти. Претходните верзии на некои се спротивставија на потребата од спроведување мерки против перење пари, но бидејќи владите почнаа посериозно да ги сфаќаат криптовалутите, тие извршија притисок врз индустријата да ги заостри своите процедури.

Binance, на пример, воведе политика против перење пари во 2021 година, барајќи од своите клиенти да се идентификуваат. Binance тврди дека 3% од неговите клиенти си заминале како резултат на оваа мерка.

Вториот случај е дека владите почнуваат да го зголемуваат регулаторниот притисок врз крипто индустријата и на други места. Претходно овој месец, американскиот претседател Џо Бајден издаде специјална извршна наредба за развој на регулаторна стратегија за крипто-пазарот. Тоа ќе им даде на регулаторите право да ја минимизираат нелегалната употреба на криптовалутите.

Само два дена подоцна, Белата куќа издаде заедничко соопштение со лидерите на другите земји од Г7 и Европската унија, во кое се обврза дека „ќе преземе чекори за подобро откривање и забрана на каква било нелегална активност со криптовалути“ и вети дека ќе „воведе санкции против руските играчи кои користат дигитални средствата за зголемување и пренесување на нивното богатство“.

Минатата недела, компаниите за финансиски услуги во Обединетото Кралство, вклучително и оние во секторот за криптовалути, беа предупредени од регулаторите во Британија дека се очекува да обезбедат усогласеност со санкциите наметнати на правни и физички лица во Русија и Белорусија.

Во соопштението се вели дека употребата на криптовалути за заобиколување на економските санкции е кривично дело и дека одредбите не прават разлика помеѓу криптовалутите и другите форми на финансиски средства.

Европската комисија, исто така, истражува дали криптовалутите се користат за заобиколување на финансиските санкции наметнати на руските банки.

И Binance и Coinbase рекоа дека ќе ги замрзнат средствата на сите оние кои се предмет на санкции, иако и двете платформи немаат планови да се повлечат од Русија.

За луѓето и компаниите кои се обидуваат да ги избегнат санкциите, претворањето на нивното богатство во криптовалути има еден сериозен недостаток. Иако јавните блокчејн платформи сè уште се сметаат за непробојни за „љубопитните“ очи, тие воопшто не одговараат на оваа идеја.

Транспарентноста на податоците во дневникот на трансакциите нуди многу индиции кои би можеле да им помогнат на иследниците во нивните напори да ги „намирисаат“ потенцијалните прекршители. Во декември минатата година, на пример, ФБИ успеа да заплени 3,6 милијарди долари средства поврзани со кражба од берзата за криптовалути во 2016 година.

Всушност, криптовалутите можат да бидат многу покорисни за оние кои сакаат да се движат „на отворено“ наместо во сенка. На 26 февруари, официјалниот украински профил на Твитер објави адреси на дигитални паричници преку кои прифаќа биткоини, етериуми и други токени.

Оттогаш се донирани речиси 100 милиони долари во криптовалути. Според Алекс Борњаков, заменик-министер за дигитална трансформација на Украина, многу од нив се трошат на воена опрема, вклучувајќи панцирни елеци, очила за ноќно гледање итн.

Во екстремни случаи, кога е корисно да се намали времето што минува помеѓу доделувањето на донацијата и нејзината вистинска употреба, крипто-платформите имаат јасна предност. „Паричките“ може да се испратат во друг паричник за неколку секунди, додека меѓународните банкарски трансфери траат неколку дена.

Конфликтот во Украина се фокусираше на ризиците од можни финансиски злосторства во областа на дигиталните валути, но и на нивните придобивки, кои можат да бидат корисни за време или по други видови екстремни, временски чувствителни настани, како природни катастрофи.