Европските фудбалски клубови од највисоките лиги минатата година забележаа загуба од над 1 милијарда евра, и покрај рекордните приходи што надминаа 30 милијарди евра, според новите податоци што ги истакнуваат предизвиците со кои се соочува растечкиот број професионални инвеститори кои инвестираат милијарди во спортот.
Според податоците на матичната организација УЕФА, вкупниот приход на клубовите од највисоките европски лиги ќе надмине 30 милијарди евра, во споредба со 28,6 милијарди евра една година претходно. Проекцијата се базира на првичните финансиски извештаи на повеќе од 700 клубови низ целиот континент, иако првите 25 клуба генерираа речиси половина од вкупните приходи.
УЕФА вели дека растот на приходите е поттикнат од поголеми спонзорски договори, трансфери на играчи и награди за учество во паневропски натпреварувања, компензирајќи ја слабоста на домашните телевизиски права во некои земји, пишува „Фајненшл тајмс“.
Но, додека клубовите се обидуваат да ги зголемат алтернативните извори на приход, како што се гостопримството на стадионите и организацијата на настани што не се поврзани со фудбалот, трошоците исто така се зголемија. Оперативните трошоци се зголемија за 35 проценти кај Арсенал, 51 процент кај Челзи и 19 проценти кај Барселона. Платите на играчите, кои претставуваат најголем единечен трошок на клубовите, пораснаа со стапка од 4,8 проценти минатата година, значително побрзо отколку во 2024 година, кога растот изнесуваше 1,8 проценти.
Американците изгубија најмногу
Поради зголемувањето на трошоците, УЕФА очекува вкупната загуба пред оданочување во 2025 година да биде околу 1,1 милијарда евра, што е на ниво на резултатите од 2024 година. Сепак, големите загуби на мал број клубови го маскираат фактот дека речиси две третини од клубовите што поднеле рани извештаи работеле со профит во 2025 година.
Податоците на УЕФА покажуваат дека ФК Челзи, во мнозинска сопственост на американскиот фонд за приватен капитал Clearlake Capital, ја забележа најголемата загуба во Европа минатата година – 407 милиони евра. Олимпик Лион, исто така во американска сопственост, изгуби 196 милиони евра, додека Тотенхем Хотспур забележа загуба од 148 милиони евра.
Професионалните инвеститори, вклучувајќи бројни американски фондови, во последните години инвестираа милијарди евра во купување европски фудбалски клубови, надевајќи се на поврат преку сопственоста на најголемите клубови во најпопуларниот спорт во светот. Apollo Global Management неодамна се согласи да купи контролен пакет акции во Атлетико Мадрид, во трансакција што го проценува шпанскиот клуб на повеќе од две милијарди евра. Интер е под контрола на хеџ фонд специјализиран за долгови Oaktree Capital, додека компанијата за приватен капитал RedBird е сопственик на AC Milan.
Помалку преземања
Извештајот ја опфаќа втората година од спроведувањето на новите финансиски правила на УЕФА, кои ги ограничуваат трошоците на клубовите за играчи како процент од нивните приходи. Англиската Премиер лига планира да воведе сличен систем следната година.
Андреа Траверсо, директорка на УЕФА за финансиска одржливост и истражување, рече дека клубовите „постепено се враќаат на оперативна профитабилност“, но предупреди дека „недостатокот на конзистентни финансиски регулативи на домашно ниво“ ќе ја ограничи можноста за остварување профит на нивоата пред пандемијата.
Извештајот, исто така, покажува дека бројот на преземања на клубови во европскиот фудбал се намалил трета година по ред, при што 29 клуба смениле сопственици, во споредба со 28 во 2022 година. Наместо тоа, УЕФА соопшти дека „приватниот капитал сè повеќе влегува во фудбалот преку малцински удели, структуриран капитал и приватни заеми, што го одразува одвојувањето на инвестициите во акции и контролата“.
Фото:Pixabay