Заедничкиот истражувачки центар на Европската комисија, кој помага во анализи во развојот на политиките во Европската унија (ЕУ), во неодамнешна анализа наведува дека алатките за вештачка интелигенција (ВИ) моментално се дел од секојдневната работа на околу 30 проценти од вработените во ЕУ. Тие заклучуваат дека многумина кои би можеле да користат ВИ не го прават тоа, особено во малите компании и меѓу вработените кои се приближно на средина од кариерата.
Затоа, според истражувачите, на ЕУ ѝ е потребна побрза и подобро насочена едукација меѓу вработените, за да може бизнис секторот да ја претвори употребата на ВИ во вистинска придобивка.
Најголема изложеност на вештачката интелигенција ја чувствуваат оние кои работат во менаџмент, специјализирани професии како што се лекари, адвокати или инженери, техничкиот сектор и административните занимања. Повеќето луѓе со високо ниво на образование припаѓаат на најизложените групи. Жените се во голема мера застапени на административни работни места.
И покрај сето ова, само околу 30 проценти од компаниите во ЕУ со 10 или повеќе вработени ја вклучиле вештачката интелигенција во своето работење. Нејзината употреба е најсилна во високо дигитализирани компании и во земјите на север од ЕУ.
Употребата, се разбира, многу зависи од видот на занимањето. Така, околу 40 проценти од вработените користат вештачка интелигенција на работа, додека за едноставни основни работни места кои не бараат специјализирано образование, тоа е само шест проценти.
Барем до крајот на минатата година, во Европа не можеше да се воспостави јасна врска помеѓу изложеноста на вештачката интелигенција и невработеноста, личниот приход или работното време.
Сепак, пораката, а ова можеше да се чуе на неодамнешниот собир на хрватски и европски експерти за вештачка интелигенција во Сплит, како дел од Самитот за автоматизација 2026, е дека веројатноста вештачката интелигенција да го промени или замени работното место зависи од тоа колку клучни човечки вештини сè уште се наоѓаат во него.
Работните места што бараат високо ниво на човечка проценка и во исто време се силно изложени на вештачка интелигенција, како што се лекарите или ветеринарите, сигурно ќе бидат дополнително усовршени, што ќе доведе до потреба од нови вештини.
Каде што изложеноста е голема, а потребата од човечки вештини е мала, што вклучува, на пример, некои финансиски деловни улоги, постои поголем ризик дел од задачите да ги извршува вештачката интелигенција. Ова потоа отвора потреба за преминување кон други занимања.
Во ЕУ, само околу една третина од националните училишни наставни програми моментално вклучуваат компетенции поврзани со вештачката интелигенција.
Околу 30 проценти од наставниците учествувале во образование поврзано со употребата на вештачка интелигенција, па затоа повеќето од нив сè уште немаат вештини за одговорно користење на вештачката интелигенција во училницата.
И покрај побарувачката, кратките и флексибилни курсеви за возрасни остануваат ограничени во достапноста.
Националната иницијатива на Финска за вештини за вештачка интелигенција покажува што може да се постигне со насочена образовна поддршка. Имено, преку оваа иницијатива, беа одржани повеќе од две илјади практични едукативни работилници за вештачка интелигенција за мали и средни компании во области како што се автомобилскиот сектор, земјоделството, логистиката или туризмот. Намерата е да се намали јазот во употребата на вештачка интелигенција помеѓу големите и малите компании.
Предизвикот за ЕУ сега е да ги направи потребните напори за проширување на образованието за вештачка интелигенција и поддршка на малите и средни претпријатија и вработените на средната кариера, а потоа на крајот да има поголема корист од примената на вештачката интелигенција на работа.