Во мај 2026 година, Русите повлекоа рекордни 381,2 милијарди рубљи во готово од банкарскиот систем, или околу 5,2 милијарди долари, што претставува најголем мајски одлив на пари откако Централната банка на Русија води статистика од 1995 година, пишува „Москва тајмс“.
Овој бран на подигање готовина не е изолиран случај, туку продолжение на трендот што трае веќе неколку месеци. Во април, граѓаните повлекоа околу 9,2 милијарди долари од банките, додека во март уште 4,1 милијарда долари исчезнаа од системот. Од почетокот на годината, вкупно околу 14,8 милијарди долари се префрлени од банкарскиот систем во готово.
Она што особено привлекува внимание е фактот дека станува збор за стабилен и забрзан тренд, а не за еднократна реакција на пазарот. Сè повеќе руски граѓани одлучуваат да штедат во готово наместо да чуваат пари во банки или сметки.
Руските финансиски аналитичари го поврзуваат овој феномен со неколку паралелни фактори кои се испреплетуваат и создаваат ефект на неизвесност во финансискиот систем. Првата наведена причина е геополитичката и економската нестабилност, која влијае на довербата на граѓаните во долгорочната безбедност на банкарските депозити.
Дополнителен проблем се честите прекини на интернет и тешкиот пристап до онлајн банкарство, што создава чувство на несигурност кај дел од населението и поттикнува враќање кон физички пари. Во ситуации каде што дигиталните системи не се сигурни, готовината повторно се перцепира како „побезбедна опција“.
Третиот важен фактор е падот на каматните стапки, што го прави чувањето пари во банките помалку профитабилно. Кога приносите од заштедите се намалуваат, граѓаните сè повеќе избираат алтернатива – подигање пари и чување дома или во готово.
Експертите предупредуваат дека овој тренд може да има пошироки последици за финансискиот систем, бидејќи намалувањето на депозитите во банките ја ограничува нивната способност за кредитирање и дополнително го забавува протокот на пари низ економијата.
Сепак, сè уште останува отворено прашање дали станува збор за привремена реакција на моменталните околности или за подлабока промена во однесувањето на граѓаните, во која довербата во банкарскиот систем полека се заменува со претпочитање на физички пари. Токму оваа неизвесност ѝ дава на целата ситуација дополнителна доза на мистерија – и го поставува прашањето колку е навистина стабилен финансискиот систем кога толку многу граѓани избираат готовина наместо банка.