Нова анализа на европското здружение за обновлива енергија „СоларПауер Јуроп“ покажува дека сончевата енергија би можела да ѝ заштеди на Европската Унија (ЕУ) 67,5 милијарди евра оваа година доколку цените на гасот останат високи. Пораката на анализата е дека Сонцето ѝ помага на Европа полесно да се справи со високите трошоци за увоз на фосилни горива, особено во контекст на конфликтот на Блискиот Исток.
Од почетокот на конфликтот, според пресметките во анализата, сончевата енергија ѝ заштедила на ЕУ повеќе од 100 милиони евра дневно, што значи дека вкупните заштеди во март изнесуваат повеќе од три милијарди евра.
Анализата покажува дека во првите 20 дена од март се заштедени повеќе од две милијарди евра, кои инаку би биле потрошени за увоз на фосилни горива. Сончевата енергија всушност ги намали вкупните трошоци за задоволување на енергетските потреби на Европа за една третина.
„Време е да се научат лекциите не од една, туку од две енергетски кризи“, рече извршната директорка на SolarPower Europe, Валбурга Хеметсберге.
Таа предупреди дека растот на европскиот соларен капацитет е забавен во време кога неговите придобивки се поголеми од кога било. Затоа тој вели дека итна задача на носителите на одлуки е да ги максимизираат можностите на сончевата енергија.
Ова е, секако, порака и до Хрватска, која, и покрај растот на капацитетите за производство на сончева енергија, кои достигнаа околу 1,2 гигавати (GW), не е ни блиску до искористување на потенцијалот.
Пресметката е дека кумулативно до 2030 година, производството од сончеви електрани би можело да заштеди дури 170 милијарди евра од увоз на гас.
Топлинските пумпи, исто така, придонесуваат за заштеди, кои минатата година ги намалија трошоците за енергија во ЕУ за 20 милијарди евра, а во првите три месеци од оваа година, проценката е околу 5,3 милијарди евра. Некои од земјите-членки на ЕУ, како што е Шпанија, веќе ги покажаа предностите од потпирањето на обновливи извори, вклучително и сончевата енергија.
Од 2019 година, Шпанија го дуплираше капацитетот на сончевата и ветерната енергија, додавајќи повеќе од 40 GW во вкупниот производствен микс.
За илустрација, електрана од 1 GW може да снабдува приближно 876 илјади домаќинства годишно ако трошат просечно 10 илјади киловат-часови годишно.
Овој развој на ситуацијата во Шпанија го намали влијанието на скапите фосилни извори врз цената на електричната енергија за 75 проценти.
Во 2025 година, за прв пат во ЕУ, ветерот и сонцето произведоа повеќе електрична енергија од фосилните извори. Рекордни 30 проценти од производството отпаѓа на овие два вида обновливи извори, а 29 проценти на фосилни горива.
Меѓу поединечните членки на ЕУ, обновливите извори имаа најголем удел во вкупното производство на електрична енергија во Данска, каде што се искачија на дури 92,4 проценти, главно благодарение на ветерот.
На второ место е Австрија, каде што бројката е 83,1 процент, при што хидроенергијата има најголем придонес, по што следува Португалија со 82,9 проценти, а во таа земја толку висок удел може да се припише на хидроенергијата и ветерот.
На високото четврто место е Хрватска, каде што уделот надминува 76 проценти, а тоа може да се должи првенствено на хидропотенцијалот.
