Додека владата се обидува да го смири пазарот со повлекување милиони барели, експертите предупредуваат дека САД стануваат сè поранливи на нова криза во снабдувањето.
Стратешките резерви на нафта во САД паднаа на нивоа невидени од 1983 година, откако администрацијата одобри повлекување на милиони барели за стабилизирање на пазарот поради конфликтот со Иран. Овој потег предизвикува загриженост кај експертите кои предупредуваат на ранливоста на САД во случај на иден прекин на снабдувањето, пишува Ројтерс.
Залихите на сурова нафта во Стратешките резерви на нафта (SPR) на САД паднаа на најниско ниво од март 1983 година, што предизвика сериозна загриженост за енергетската безбедност на земјата во услови на зголемени глобални тензии.
Според најновите податоци од Министерството за енергетика, само минатата недела беа повлечени околу 5,1 милиони барели, со што вкупните залихи се намалија на само 311,4 милиони барели. Вакво ниско ниво не е забележано повеќе од четири децении, а тоа е последица на одлуката на владата да интервенира на пазарот за да ги ублажи ценовните шокови предизвикани од ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток.
Вкупните залихи на нафта во САД, кои вклучуваат комерцијални и стратешки резерви, исто така паднаа на најниско ниво од 1984 година, достигнувајќи 726,2 милиони барели, а наскоро се очекуваат нови податоци, објавува „Пословни дневник“.
Ова драстично намалување е дел од поширок и однапред договорен план на американската влада за ослободување на вкупно 172 милиони барели од стратешките резерви. Одлуката беше донесена како директен одговор на прекините во снабдувањето што се случија по почетокот на војната меѓу САД и Израел против Иран кон крајот на февруари. Оттогаш, повеќе од 104 милиони барели нафта се повлечени од резервите.
Акцијата на Соединетите Американски Држави не е изолиран случај, туку дел од координиран меѓународен напор во кој учествуваат 32 земји-членки на Меѓународната агенција за енергија (ИЕА). Заедничката цел е да се ослободат вкупно 400 милиони барели нафта и деривати за стабилизирање на цените на енергијата на глобалниот пазар, кои нагло се зголемија поради заканите за клучните бродски правци како што е Ормутскиот теснец.
Министерот за енергетика на САД, Крис Рајт, го оправда овој потег како неопходна мерка за стабилизирање на пазарот и заштита на американските потрошувачи и економијата од непредвидливи нарушувања. Сепак, темпото со кое се исцрпуваат резервите предизвика тревога кај енергетските аналитичари.
Многумина од нив предупредуваат дека брзото исцрпување на оваа клучна „безбедносна мрежа“ ги остава Соединетите Американски Држави опасно ранливи на идните шокови во снабдувањето. Критичарите тврдат дека, во случај на нова криза, САД би имале значително помалку простор за маневрирање за реакција, што би можело да доведе до уште поголеми промени во цените на нафтата и сериозни економски последици.
Ситуацијата, исто така, поттикна жестока политичка дебата во САД. Сегашната администрација го посочува прстот кон претходната, обвинувајќи ја за значително повлекување на залихите до 2022 година и долгогодишно занемарување на клучната инфраструктура за складирање.
Од друга страна, критичарите на сегашната влада тврдат дека резервите се користат како политичка алатка за краткорочно ограничување на цените на горивата пред изборите, наместо да ја исполнат нивната првична намена – како заштита од вистински катастрофални прекини во снабдувањето. И покрај критиките, администрацијата презентираше план за надополнување на резервите.
Планирано е да се користи таканаречениот механизам за размена/своп, според кој компаниите што сега повлекуваат нафта од резервите ќе бидат обврзани подоцна да вратат поголема количина, што би ги надополнило резервите без никакви трошоци за даночните обврзници. Министерството за енергетика очекува на овој начин да врати околу 200 милиони барели, што е за 20 проценти повеќе од повлечената количина.