Земјите од Европската Унија се борат против експлозијата на цените на нафтата и нафтените деривати на различни начини – државна интервенција, даночна политика или контрола на пазарот, а засега успехот на тие методи е неизвесен, пишува германскиот „Тагесшпигел“.
Во Германија, новиот модел на контрола на цените на горивата е моделиран по примерот на Австрија, а владата објави дека во иднина операторите на бензинските пумпи ќе можат да ја прикажуваат новата цена на производот само еднаш дневно. Цената генерално не зависи од закупците, туку од концернот што ги поседува синџирите на бензински пумпи.
Австрија воведе таков модел долго пред почетокот на војната во Иран, во 2011 година, а неодамна беше продолжен до крајот на 2028 година. На нејзините пумпи, цената на горивото може да се зголеми само еднаш дневно, точно напладне. Попустите се секогаш можни.
Унгарија и Хрватска се обидуваат да го ограничат зголемувањето на цените со поставување горни граници на цените на горивата.
Во Хрватска, од минатиот понеделник, литар дизел може да чини не повеќе од 1,55 евра, а бензинот 1,50 евра. Правилникот треба да важи до 23 март. Во Унгарија, максималната цена на бензинот треба да биде 1,54 евра, а дизелот може да биде поскап не повеќе од пет евро центи.
Оваа цена во Унгарија не важи за туристи и возила со странски регистрации. Тие плаќаат пазарна цена. Унгарија, исто така, објави дека ќе пушти нафта од стоковните резерви на пазарот. „Тагесшпигел“ додава дека овие потези се резултат на пресметките на премиерот Виктор Орбан, кој не може да си дозволи зголемување на цените пред изборите.
Горивото е поевтино во Полска отколку во соседна Германија, и тоа не само во време на криза. Причината се пониските даноци на енергетските производи и фактот дека делумно државниот нафтен концерн Орлен контролира бројни рафинерии и бензински пумпи во земјата и има одлучувачко влијание врз цената.
Затоа, не е изненадување што по избувнувањето на војната со Иран, се формираа колони возачи од Германија кои купуваат гориво во Полска. Тие дури доаѓаат и со огромни канистри за складирање, иако до 20 литри гориво по канистер може да се увезе во Германија без царина.
Полјаците, пишува весникот, не се воодушевени од „рчењето“ на своите соседи, а имало и тесни грла на некои пумпи на северот од Полска, па властите на некои градови им наложиле на пумпите строго да ги контролираат купувањата на германските возачи.
Во Португалија, автомобилот се користи повеќе отколку во повеќето земји од ЕУ. Податоците на Евростат покажуваат дека Португалците возат малку помалку од 90 проценти од вкупните километри поминати во таа земја со автомобил. До таа мера, владата реагираше брзо и одлучи превентивно да го намали данокот на нафта за 3,55 евроценти по литар, во случај цената на горивото да се зголеми за повеќе од десет центи.
Иако Португалија сака да се ослободи од фосилните горива, а премиерот Луиш Монтенегро објави во декември минатата година дека постепено ќе ги укине субвенциите за фосилни горива. Сега, сепак, потрошувачите се јавија бидејќи во вторник на многу пумпи цената на горивото достигна 1,80 евра, а дизелот се зголеми за 20 центи за кратко време.
Во земја каде што просечната бруто плата е 1.600 евра, граѓаните тешко можат да поднесат такво зголемување, пишува „Тагесшпигел“.
Иако цената на горивото нагло се зголеми за околу 20 центи и во Франција, владата ја отфрли можноста за воведување „ценовно ограничување“. Таква контрола бараа крајно десничарската партија на Националното собрание и екстремната левица. Владата го одбива ова бидејќи тоа би го оптоварило веќе нестабилниот државен буџет со дополнителни 20 милијарди евра.
Сепак, премиерот Себстјен Лекорну рече дека војната на Блискиот Исток не смее да се користи како изговор за зголемување на цените на горивата и дека затоа Службата за заштита на потрошувачите и спречување на измами (DGCCRF) ќе провери дали има „злоупотреби на зголемување на цените“ на пумпите.
Олеснувањето е инаку строгата контрола на цените на горивата во Франција, каде што бензинските пумпи се должни да ги внесуваат тековните цени неколку пати на ден во дигиталниот регистар на државата што е отворен за јавноста. Службениците редовно ги проверуваат овие податоци и секој необичен скок на цените или сомневање за манипулација носи ризик од високи казни.
Луксембург го регулира пазарот на горива уште построго од Франција, оставајќи речиси ништо на слободниот пазар. Наместо тоа, максималните цени ги одредува Министерството за економија и тие обично важат неколку дена.
Цената на горивото исто така се зголеми во Луксембург, но многу поумерено отколку во соседна Германија, па бензинот чинеше 1,70 евра во вторник. Луксембургчаните исто така плаќаат помал данок на гориво на пумпата, а странците исто така можат да ја користат оваа поволност.
Луксембург свесно игра на картата на странските туристи кои доаѓаат да ги наполнат резервоарите, бидејќи смета дека тоа е и повод за шопинг, разгледување знаменитости и други трошоци, што носи двојна корист за луксембуршката економија, пишува „Тагесшпигел“.