Кои европски компании најмногу профитираа од енергетската криза?

Обновената енергетска криза во Европа поттикна силен раст на акциите на регионалните компании за нафта и гас, чии цени се зголемија од 40 на речиси 90 проценти од јануари.

Недостатокот на дизел, бензин и гориво за авиони ја зголеми разликата помеѓу цената на суровата нафта и цената на горивата произведени од неа на рекордни нивоа.

Така, кризата со снабдувањето што ги погодува потрошувачите за дел од европскиот енергетски сектор стана извор на огромни профити.

Европските цени на дизелот пораснаа многу побрзо од суровата нафта бидејќи глобалната понуда на рафинирано гориво беше нарушена од два правци.

Конфликтот околу Иран и Ормутскиот теснец го намали извозот на дизел и гориво за авиони од рафинериите во Персискиот Залив. Русија, во меѓувреме, го забрани извозот на дизел ова лето по нападите со украински беспилотни летала врз нејзините рафинерии, стеснувајќи го глобалниот пазар од кој зависи Европа.

Драматиката на ситуацијата најдобро ја илустрираат податоците на ЕЦБ, според кои инфлацијата на цените на енергијата се искачи на 14,3 проценти во август од 10,3 проценти во јули, главно поради повисоките маржи на рафинериите за течни горива.

Во контекст на сето погоре наведено, Euronews истражуваше кои се најголемите победници меѓу европските компании во тој сектор, а најуспешна меѓу нив беше Repsol.

Во 2026 година, нивните акции пораснаа за дури 87,2 проценти, со нето добивка од 2,71 милијарди евра во првите шест месеци. Индустрискиот дел од бизнисот, кој вклучува рафинирање, донесе 1,68 милијарди евра, додека една година претходно изнесуваше само 235 милиони.

Финската група „Несте“ следеше со раст од 76,3 проценти, а EBITDA, мерка за оперативна добивка пред амортизација и еднократни ставки, достигна рекордни 1,20 милијарди евра во вториот квартал, во споредба со 341 милион евра во текот на 2025 година.

Третата најуспешна компанија доаѓа од Норвешка. Зборуваме за „Еквинор“, чија цена на акциите се зголеми за 67,9 проценти, додека прилагодената оперативна добивка во вториот квартал достигна 10,07 милијарди евра.

Четврторангираната Vår Energi со 56,2 проценти е од истата земја и е директно поврзана со производството на нафта и гас. Во јули тие склучија договор за спојување со BlueNord, создавајќи го, според аналитичарите, најголемиот независен европски производител на гореспоменатите горива.

Полскиот нафтен концерн Orlen ја заокружи првата петорка, благодарение на зголемувањето на цената на акциите за 55,59 проценти и приходите од 17,5 милијарди евра.