Безбедните засолништа добро ја започнаа 2026 година, со широко распространета неизвесност што ги водеше златото и среброто до нови рекордни максимуми, додека швајцарскиот франк е на единаесетгодишен максимум. Во Швајцарија, креаторите на политиките со загриженост ја следат ситуацијата.
Швајцарскиот франк веќе порасна за 3,5 проценти во однос на американскиот долар оваа година, поттикнат од непредвидливата трговска политика на САД, прашањата за независноста на Федералните резерви и заканата од воена интервенција на САД во Гренланд, Латинска Америка и Блискиот Исток.
Доминацијата доаѓа откако се искачи за 12,7 проценти во однос на американскиот долар во 2025 година. Неодамна достигна 11-годишен максимум во однос на доларот, држејќи се блиску до тие нивоа.
„Понатамошната ескалација, геополитички, значи поголема неизвесност“, изјави претседателот на Швајцарската национална банка, Мартин Шлегел, за CNBC на маргините на Светскиот економски форум во Давос минатата недела.
„Тоа не е добро ниту за швајцарскиот франк, ниту за Швајцарија, бидејќи франкот е безбедно засолниште. Секогаш кога има неизвесност во светот, франкот расте, а тоа ја прави монетарната политика покомплицирана за Швајцарската национална банка.“
За разлика од регионалните сили, Швајцарија се соочува со бавен раст на цените, а зајакнувањето на франкот би можело дополнително да го зголеми дезинфлаторниот притисок врз извозно ориентираната економија на земјата.
„Швајцарскиот франк останува силен делумно затоа што побарувачката за многу швајцарски извозни производи е релативно нееластична во однос на цените“, изјави за CNBC Џулијано Бјанки, коосновач на Институтот Quantitas, EHL Hospitality Business School.
Тој забележа дека во клучните сектори како што се фармацевтската индустрија, прецизното производство и услугите со висока вредност, апресијацијата на валутата малку влијае на намалувањето на странската побарувачка, ослабувајќи го механизмот што инаку би го стабилизирал девизниот курс.
„Тоа ја комплицира задачата на Швајцарската национална банка (SNB), бидејќи силниот франк ја намалува увозната инфлација и ги стеснува маржите на извозниците, оптоварувајќи ги платите и инвестициите во време кога инфлацијата е веќе потисната“, рече тој.
Со стапка на инфлација во земјата од само 0,1 процент и клучна каматна стапка на SNB од нула проценти, Швајцарија се ниша на работ на дезинфлација и територија на негативни каматни стапки.
Во 2022 година, SNB заврши седум години негативни каматни стапки, кои беа непопуларни кај штедачите и заемодавателите, бидејќи ги намалија приносите од штедните депозити и профитабилноста на банките.
„Маржата за пазар со негативни каматни стапки е повисока од нормалната, но ако мораме, ќе одиме на негативни“, рече Шлегер.
Друга алатка што претходно ја користеше SNB за ладење на франкот беше интервенцијата на девизниот пазар – продажба на франци и купување странски валути.
Но, тоа сега носи ризици, само неколку месеци откако Швајцарија обезбеди трговски договор за намалување на тарифите од 39 проценти – едни од најлошите под тарифниот режим на администрацијата на Доналд Трамп – на 15 проценти.
Администрацијата на Трамп воведе високи царини минатата година како дел од таканаречените реципрочни царини, кои, според Белата куќа, делумно беа одговор на „валутните манипулации и трговските бариери“ од други земји.