Растот на платите во Еврозоната и нивните прогнозирани стапки на раст сè уште се умерени, и покрај високите цени на енергијата предизвикани од конфликтот на Блискиот Исток, и досега нема знаци дека енергетскиот шок се прелева во пошироки секундарни инфлаторни притисоци, изјави Оли Рен, член на Управниот совет на Европската централна банка.
Рен, кој е и гувернер на финската централна банка, на Форумот OMFIF Nordic SSA во Хелсинки изјави дека енергетските шокови влијаат на сите делови од општеството и ја зголемуваат инфлацијата и директно, преку повисоки цени на енергијата, и индиректно, преку повисоки производствени и деловни трошоци.
ЕЦБ сè уште не гледа спирала на плати и цени
Еден од клучните ризици за централните банки е можноста високите цени на енергијата да предизвикаат посилни барања за раст на платите, по што компаниите би ги префрлиле тие повисоки трошоци назад на потрошувачите преку повисоки цени.
Таквиот процес би можел да создаде секундарни инфлаторни ефекти и да го отежни враќањето на инфлацијата до целта на ЕЦБ од два проценти.
Сепак, Рен рече дека сегашните податоци сè уште не покажуваат таков развој.
Растот на платите во Еврозоната останува умерен, како и прогнозите за нивниот понатамошен развој, па затоа нема јасни индикации дека енергетскиот шок се претвора во поширока спирала на плати и цени.
Очекувањата за инфлацијата остануваат клучни
Рен нагласи дека за да се зачува таквата ситуација, ќе биде клучно да се одржат инфлациските очекувања стабилни.
Доколку домаќинствата, бизнисите и работниците почнат да очекуваат постојано повисока инфлација, тоа е поверојатно да влијае на преговорите за плати и одлуките за цените на бизнисите.
Токму затоа ЕЦБ внимателно ги следи не само сегашните податоци за инфлацијата, туку и очекувањата на пазарот, домаќинствата и компаниите.
ЕЦБ ги зголеми каматните стапки во јуни
Европската централна банка ги зголеми каматните стапки во јуни, додека финансиските пазари почнаа да земаат предвид порестриктивна монетарна политика отколку пред избувнувањето на конфликтот на Блискиот Исток.
Во јули, ЕЦБ ги остави клучните каматни стапки непроменети со цел да процени колку долго може да трае енергетскиот шок и до кој степен може да се прелее во други делови од економијата.
Таквиот пристап покажува дека ЕЦБ во моментов се обидува да избегне предвремени потези сè додека не биде појасно дали повисоките цени на енергијата ќе останат привремен шок или ќе станат долгорочен инфлациски проблем.
Инфлацијата се искачи на 2,9 проценти во јули
Годишната стапка на инфлација во Еврозоната беше 2,9 проценти во јули, малку повеќе од 2,8 проценти забележани во јуни.
Во мај, инфлацијата беше уште поголема, на 3,2 проценти, што беше највисоко ниво од септември 2023 година.
ЕЦБ смета дека инфлацијата од два проценти е своја среднорочна цел за ценовна стабилност, па затоа сегашната стапка сè уште останува над посакуваното ниво.
Следната одлука на ЕЦБ за монетарната политика се очекува на 10 септември, кога пазарите особено ќе следат дали централната банка ќе процени дека енергетските притисоци се доволно постојани за да бараат дополнително затегнување на монетарната политика.