Глобалниот пазар на енергија нема да се врати во состојбата пред војната со Иран дури ни следната година, предупреди извршниот директор на Меѓународната агенција за енергија (ИЕА) Фатих Бирол на конференцијата „Недела на меѓународната енергија во Сингапур“.
Тој ги повика владите и компаниите да се подготват за долгорочни нарушувања и да обрнат поголемо внимание на безбедноста на снабдувањето.
Цената на суровата нафта од типот Брент достигна 117 долари за барел во петокот, што е највисоко ниво за речиси шест месеци. Иако поевтини во понеделникот, нејзината цена остана околу 59 проценти над нивото пред војната.
Бирол е особено загрижен за зимската побарувачка за дизел, во време кога некои рафинерии се во процес на ремонт. Европа, предупреди тој, очекува и тешка зима на пазарот на гас, поради намалениот увоз од Русија и нарушените испораки од Катар и Обединетите Арапски Емирати.
Октомврискиот извештај на ИЕА за пазарот на нафта, исто така, го покажува обемот на притисокот врз понудата. Испораките на нафтени деривати од Блискиот Исток во септември изнесуваа 1,9 милиони барели дневно, во споредба со 4,7 милиони пред војната. Закрепнувањето на извозот на сурова нафта не беше придружено со еднакво закрепнување на испораките на готово гориво.
Поради нарушувањата на Блискиот Исток и послабите испораки од Русија и некои азиски земји, достапните количини на дизел и гасно масло во третиот квартал беа за 1,7 милиони барели дневно помалку од претходната година. Во исто време, залихите беа потрошени токму во периодот кога обично се складираат за зимата.
Агенцијата проценува дека изгубените залихи, надвор од нормалните сезонски промени, веројатно нема да бидат надополнети пред втората половина на 2027 година. Високите цени на дизелот веќе ги зголемуваат трошоците за стоки и вршат притисок врз реалните приходи, економската активност и инфлацијата, соопшти ИЕА.
Во исто време, кризата ги охрабрува земјите да бараат посигурни извори на енергија. Во Сингапур, Бирол го нагласи враќањето на нуклеарната енергија: според податоците на ИЕА, низ целиот свет се градат околу 90 гигавати нуклеарен капацитет, најмногу во последните четири децении.
Како што објавува ThePrint, Бирол очекува дека сегашната криза дополнително ќе ја забрза електрификацијата. Покрај електричните возила, побарувачката за електрична енергија се зголемува и поради сè пошироката употреба на клима уреди. За земјите што зависат од увоз на енергија, нагласи тој, поразновидните извори на снабдување и сигурните добавувачи стануваат сè поважни.