Цените на недвижностите во Европската Унија се зголемија за 5,5 проценти во последниот квартал од 2025 година во споредба со истиот период од претходната година. Сепак, некои земји, особено оние привлечни за туризам како Португалија, Хрватска и Шпанија, забележаа значително поголем раст, кој во некои случаи надмина 10 проценти. Експертите го наведуваат подобрувањето на условите за финансирање, првенствено стабилизацијата на каматните стапки, како клучен двигател на овој тренд, пишува Euronews.
Подобрите услови за финансирање ја зголемија побарувачката
„Движењата на цените на крајот на 2025 година беа обликувани од подобри услови за финансирање, што доведе до враќање на побарувачката“, изјави за Euronews Business Мајкл Полцлер, извршен директор на компанијата за недвижности REMAX Europe. „Со стабилизацијата на каматните стапки, купувачите кои претходно го одложија пребарувањето на домот се вратија на пазарот.“
Мик Калмет од „Глобал проперти гајд“ исто така посочи на закрепнување на побарувачката по зголемувањето на каматните стапки во 2023 и 2024 година. „Откако се стабилизираа Еурибор и општите банкарски стапки, пазарот малку се опорави бидејќи луѓето кои се двоумеа да купат во неизвесни времиња од крајот на 2024 година добија чувство на предвидливост“, рече тој.
Силен раст во Португалија, Хрватска и Шпанија
Унгарија забележа најголем годишен пораст на цените во четвртиот квартал од 2025 година, со раст од дури 21,2 проценти, според податоците на Евростат. „Унгарија, која е водечка во однос на растот, во последните години промовираше субвенционирани програми за купување недвижности, што ја зголеми побарувачката со силна активност на инвеститорите“, објасни за Euronews Business Кејт Еверет-Ален, раководител на истражувањето за европски станбени недвижности во Knight Frank.
Во Еврозоната, Португалија се издвои со раст од 18,9 проценти и Хрватска со 16,1 процент. По нив следува Шпанија со зголемување на цените од 12,9 проценти. Еверет-Ален рече дека силната меѓународна побарувачка е клучен фактор во сите три земји.
Побарувачката водена од промената на начинот на живот, купувачите на втор дом и странските инвестиции, вклучувајќи ги дигиталните номади и пензионерите, остана силна дури и кога трошоците за задолжување се зголемија за домашното население, особено на крајбрежните и урбаните пазари.
Полцлер додаде дека најсилниот раст на цените во Португалија, Хрватска и Шпанија беше концентриран во клучните урбани и крајбрежни области каде што побарувачката беше највисока. „Во Португалија, растот на цените е поттикнат од многу ограничена понуда, особено во Лисабон, Порто и околината, но исто така и од целни мерки за државна поддршка“, рече тој.
Тој објасни дека воведувањето на програмата за државни гаранции за млади купувачи на прв дом, која овозможува финансирање до 100 проценти од износот на хипотеката со државна гаранција до 15 проценти од вредноста на имотот, значително ја зголеми побарувачката. „Ова е очигледно пазар на продавачи, а ограничената понуда во комбинација со оваа мерка им овозможи на продавачите да задржат голема моќ на одредување цени“, заклучи тој.
Други земји, исто така, забележаа двоцифрен раст
Словачка (12,8%), Бугарија (12,6%), Латвија (11%), Литванија (10,8%) и Чешка (10,4%), исто така, забележаа силен раст на цените на куќите од повеќе од 10 проценти. Еверет-Ален истакна дека Централна и Источна Европа, заедно со Иберискиот Полуостров, постигнаа извонредни резултати во последните 12 до 18 месеци, што е во голема мера во согласност со посилниот раст на БДП.
„Овие пазари, исто така, имаат корист од инвестициите во инфраструктурата и приливот на капитал, поттикнати од промените во животниот стил и поврзани со долгорочните економски перспективи“, рече таа. Калмет додаде дека цените во Централна и Источна Европа растат побрзо делумно затоа што приходите ги стигнуваат приходите со Западот, а цените на недвижностите започнаа од пониска основа.
Растот на цените на куќите во Данска (7,6%), Ирска (7%), Романија (6,7%), Холандија (6,2%), Малта (6,1%), Кипар (6%), Словенија (5,8%) и Норвешка (5,7%) беше исто така над просекот на ЕУ, иако со помала маргина. Финска беше единствената земја меѓу 29-те европски пазари каде што цените на куќите паднаа, за 3,1 процент на годишна основа.