Војната на Блискиот Исток речиси редовно предизвикува потреси на светскиот енергетски пазар, а најголемите финансиски победници често се големите нафтени компании. Секоја сериозна ескалација на конфликтот го зголемува стравот од прекин на испораките на нафта, особено поради важноста на Персискиот залив и Ормускиот теснец, низ кои поминува голем дел од светскиот извоз на нафта. Поради ова, цените на нафтата на светските берзи растат, па се поставува прашањето колку нафтените компании профитирале поради кризата на Блискиот Исток.
Геополитичките тензии речиси секогаш ја зголемуваат неизвесноста на пазарот, што дополнително го поттикнува растот на цените на енергијата.
Енергетските гиганти ширум светот жнеат огромни профити од тргувањето со енергија, додека цените на нафтата и гасот варираат во зависност од најновите вести поврзани со конфликтот на Блискиот Исток.
Зголемените цени на енергијата им овозможија на овие компании да остварат дополнителен профит од милијарди долари, додека потрошувачите ширум светот плаќаа повеќе за гориво, транспорт и електрична енергија.
Неколку од најголемите светски нафтени компании очекуваат рекордна добивка од 50 милијарди долари во вториот квартал.
ОПЕК+ го зголемува производството на нафта
Седум земји-членки на ОПЕК +, кои претходно најавија дополнителни доброволни корекции на производството во април и ноември 2023 година, односно Саудиска Арабија, Русија, Ирак, Кувајт, Казахстан, Алжир и Оман, одржаа виртуелен состанок на 2 август 2026 година за да разговараат за состојбата и изгледите на глобалниот пазар на нафта.
Како што беше најавено, како дел од заедничката заложба за зачувување на стабилноста на пазарот на нафта, седумте земји учеснички одлучија да го зголемат производството за 188.000 барели дневно во септември 2026 година, како дел од постепеното укинување на дополнителното доброволно намалување на производството објавено во април 2023 година. Оваа промена ќе се спроведе во текот на септември 2026 година.
Зголемувањето на платите е директен резултат на високите цени на енергијата што ја поттикнаа инфлацијата, го зголемија притисокот врз потрошувачите, го зголемија ризикот од рецесија и ги поттикнаа повиците за вонредни даноци.
„Постои голема веројатност заработката да достигне врв во вториот или третиот квартал, со мал пад потоа“, рече Ахмед Бен Салем, аналитичар во Одо БХФ, според Блумберг Адриа.
Во исто време, растот на профитот на нафтените компании предизвика бројни критики од економисти, невладини организации и политичари.
Критичарите веруваат дека енергетските компании оствариле огромни профити благодарение на геополитичката нестабилност, додека домаќинствата и економијата го понесоа товарот од повисоките цени на горивата и зголемената инфлација.
Дискусиите за воведување посебен данок на дополнителната добивка на енергетските компании се обновени во некои земји од ЕУ.
Во април, министрите за економија и финансии на Италија, Германија, Шпанија, Португалија и Австрија побараа од Европската унија да воведе данок на вишокот профит на енергетските компании со цел да се ублажи порастот на цените на енергијата.
Германија, Италија, Шпанија, Португалија и Австрија ја повикаа Европската Унија енергетските компании да придонесат за олеснување на финансискиот товар што војната на Блискиот Исток им го наметнува на граѓаните и даночните обврзници.
Тие предложија да се постигне ова со оданочување на дополнителните профити што компаниите ги остваруваат поради зголемувањето на цените на горивата.
Добивката на БП се зголеми повеќе од двојно
Петте најголеми западни енергетски компании – БП, Шеврон, ЕксонМобил, Шел и ТоталЕнерџис – остварија вкупна нето добивка од речиси 47 милијарди долари (40,6 милијарди евра) во вториот квартал, бидејќи заработката значително се зголеми поради конфликтот меѓу САД и Иран, објавува Евроњуз.
„Овој период го означи едно од најреволуционерните времиња на глобалниот енергетски пазар“, изјави извршната директорка на БП, Мег О’Нил, која е на чело на БП од април.
Британската енергетска компанија БП во вторникот соопшти дека нејзината нето добивка се зголемила повеќе од двојно во вториот квартал, бидејќи војната на Блискиот Исток ги наруши пазарите на нафта и гас.
Добивката по оданочување се зголеми на 3,91 милијарди долари (3,38 милијарди евра) во периодот април-јуни од 1,62 милијарди долари (1,40 милијарди евра) во истиот квартал минатата година, соопшти компанијата во извештајот за заработка. Растот на профитот следеше по скокот на цените на фосилните горива на годишна основа.
Вкупните приходи на БП се зголемија за 47 проценти, на 70 милијарди долари (60,43 милијарди евра), во споредба со истиот период минатата година, поради прекини во глобалното снабдување со фосилни горива.
БП, чии резултати во голема мера заостануваат зад конкурентите во последните години, претходно ги намали инвестициите во чиста енергија и почна повторно да се фокусира на попрофитабилни операции за нафта и гас.