Остриот пад на цените на златото и среброто по говорот на претседателот на Федералните резерви на САД, Кевин Ворш, во Џексон Хоул покажа колку скапоцените метали повторно станаа чувствителни на очекувањата за каматните стапки во САД.
Но, иако двата метала се намалија речиси истовремено, штом се погледне подалеку од првичната реакција на пазарот, нивните приказни почнуваат да се одвојуваат.
Ворш во петокот изјави дека инфлацијата е сè уште превисока и ја остави отворена можноста за дополнително затегнување на монетарната политика доколку нема поубедливи знаци за нејзино намалување кон целта од два проценти.
Пазарот реагираше брзо. Очекувањата за зголемување на каматните стапки се зголемија, приносите од американските обврзници се зголемија, а златото се лизна на најниско ниво за речиси две недели претходно оваа недела.
Таквата реакција не е изненадувачка. Златото и среброто не заработуваат камата, па затоа зголемувањето на приносите од државните обврзници го зголемува опортунитетниот трошок за нивно држење.
Кога инвеститорите проценуваат дека каматните стапки во САД ќе останат високи подолго време или дури и повторно ќе се зголемат, дел од капиталот природно се движи кон средства што нудат принос.
Сепак, тука завршува сличноста помеѓу златото и среброто.
Златото сè уште има силен купувач
Зад златото во последните неколку години стои структурна промена што не зависи само од одлуките на ФЕД. Централните банки продолжија да ги зголемуваат своите резерви на злато, користејќи го како средство за диверзификација, заштита од геополитички ризици и долгорочно зачувување на вредноста.
Според податоците од Светскиот совет за злато, во вториот квартал од оваа година, централните банки нето купиле околу 289 тони злато, што е за 62 проценти повеќе отколку во истиот период минатата година. Иако вкупната побарувачка во текот на првата половина од годината беше послаба отколку во претходните години, по многу слабиот прв квартал, купувањата силно се опоравија.
Она што централните банки го најавуваат за во иднина е уште поважно. Во анкета на Светскиот совет за злато, дури 89 проценти од менаџерите на девизни резерви очекуваат дека глобалните резерви на злато ќе продолжат да растат во следните 12 месеци, додека рекордни 45 проценти од нив очекуваат зголемување на сопствените резерви на злато.
Ова му дава на златото извор на побарувачка што е релативно независен од краткорочното расположение на приватните инвеститори.
Во исто време, прашањето за американскиот јавен долг и трошоците за негово финансирање останува отворено. Високите каматни стапки претставуваат проблем за златото на краток рок, но долгорочните високи приноси истовремено ги зголемуваат трошоците за камати на американската влада и повторно ги отвораат прашањата за фискалната одржливост. Токму оваа комбинација ја прави врската помеѓу златото и каматните стапки посложена отколку што изгледа на прв поглед.
Среброто мора да смета и на индустријата
Со среброто, ситуацијата е поинаква бидејќи тоа не е само скапоцен, туку и важен индустриски метал. Затоа, неговата цена зависи не само од инфлацијата, доларот и монетарната политика, туку и од производството на соларни панели, електроника, автомобилската индустрија, електричните мрежи и други области каде што се користи среброто поради неговите физички својства.
Во овој дел од пазарот почнуваат да се појавуваат послаби сигнали.
Институтот за сребро проценува дека глобалната индустриска побарувачка за сребро ќе падне приближно за три проценти оваа година, откако веќе го забележа својот прв постпандемиски пад во 2025 година. Најголемата причина не е општ колапс на индустриската активност, туку промена во технологијата во производството на соларни ќелии.
Производителите се обидуваат да користат помалку сребро по произведена ќелија, а во одредени процеси, неговата замена со други метали сè повеќе се разгледува. Високите цени на среброто само го забрзуваат тој процес.
Ова е важна промена бидејќи токму фотоволтаичниот сектор беше еден од главните двигатели на растот на индустриската побарувачка во претходните години. Институтот за сребро наведува дека побарувачката за сребро во соларниот сектор ќе се зголеми повеќе од двојно помеѓу 2020 и 2024 година, но дека технолошката рационализација на потрошувачката и замената на среброто веќе почнаа да го менуваат тој тренд.
Од друга страна, ова не значи дека индустриската приказна за среброто исчезнува. Развојот на инфраструктурата за вештачка интелигенција, центрите за податоци, автомобилската индустрија и електричните мрежи продолжува да создава нова побарувачка за електронски компоненти, но засега тоа не е доволно за целосно да се компензира слабоста на соларниот сегмент.
Среброто сè уште има една важна поддршка
Сепак, послабата индустриска побарувачка не значи дека пазарот на сребро се соочува со прекумерна понуда. Институтот за сребро очекува 2026 година да биде шестата година по ред во која вкупната побарувачка ќе ја надмине понудата.
Ова создава интересна контрадикција. Од една страна, дел од индустриската побарувачка слабее, а производителите се обидуваат да ја намалат количината на сребро што ја користат. Од друга страна, пазарот продолжува да троши повеќе сребро отколку што рудниците и рециклирањето можат да обезбедат.
Затоа, среброто останува метал со потенцијално силни долгорочни аргументи, но и со значително поголема волатилност.
За златото, главното прашање во моментов е колку долго Федералните резерви ќе ја одржуваат својата рестриктивна политика и дали растечките приноси ќе успеат да го надминат купувањето од страна на централните банки и побарувачката за средства кои се безбедни засолништа.
Во случајот со среброто, на таа равенка треба да се додадат уште неколку варијабли: кинеската индустрија, сончевите панели, технолошката замена на среброто со други материјали и инвестициската побарувачка, која традиционално е почувствителна на промените во расположението.
Варш беше причина, а не целата приказна
Токму затоа остриот пад по Џексон Хоул не треба да се гледа само како нова епизода во односот помеѓу Федералните резерви и скапоцените метали.
Говорот на Ворш ги потсети инвеститорите дека периодот на евтини пари можеби нема да се врати толку брзо како што очекуваа. За златото, ова значи борба помеѓу високите реални приноси од една страна и купувањето од страна на централните банки, геополитичката неизвесност и фискалните ризици од друга страна.
Среброто влегува во посложена фаза. Покрај истиот монетарен притисок на кој е изложено златото, мора да докаже дека новите индустриски апликации ќе успеат да го компензираат намалувањето на трошењето во технологиите кои беа меѓу најголемите извори на раст во последните години.
Затоа, златото и среброто сè уште можат да паѓаат и да растат заедно во деновите кога пазарот е доминиран од Федералните резерви. Но, под површината, причините зошто инвеститорите ги купуваат се сè поразлични.