Европскиот финансиски пазар се менува од ден на ден, а една од поинтересните земји за анализа е секако Грција, која успеа да направи огромен чекор напред во период од 14 години.
Грција е земја која беше во голема криза во март 2012 година. Тогаш, приносот на десетгодишните обврзници беше речиси 40 проценти, додека денес е околу 4,28 проценти.
Интересно е да се спореди со една од најголемите европски економии, Франција, која позајмува со повисока каматна стапка.
Само пред 14 години, Франција собираше капитал со каматна стапка пониска од три проценти, додека денес приносот на француските обврзници се движи околу 4,50 проценти. Во споредба со Грција, која е на 4,28 проценти, јасно е дека разликата е мала, но испраќа јасна порака за промената во перцепцијата на инвеститорите, пишува Еуроњус.
Грчкиот јавен долг е сè уште значително поголем од францускиот во однос на големината на економијата, додека француската економија е десет пати поголема, побогата и поразновидна. Но, инвеститорите повеќе не гледаат само на вкупниот износ на долгот, туку клучните фактори се насоката во која се движи долгот, фреквенцијата на неговото рефинансирање и политичката способност на владата да го запре понатамошното задолжување.
Во сите три аспекти, Грција и Франција се движат во спротивни насоки.
Грчкиот долг се намалува, францускиот расте
На крајот од првиот квартал, грчкиот јавен долг изнесуваше 143,5 проценти од БДП, додека во Франција беше 117,6 проценти, и ова се единствените податоци што одат во прилог на Париз. Во последната година, учеството на грчкиот долг во БДП се намали за 9,4 процентни поени, додека францускиот долг истовремено се зголеми за приближно четири процентни поени.
Европската комисија предвидува дека грчкиот долг ќе се намали на 134,4 проценти од БДП до 2027 година, додека за Франција очекува раст над 120 проценти.
Сликата за буџетот покажува уште поостар контраст. Грција ја заврши минатата година со суфицит од 1,7 проценти од БДП и се очекува да остане во суфицит до 2027 година, додека Франција забележа дефицит од 5,1 процент, еден од најголемите во Европската Унија, а дефицитот од оваа година излегува од контрола.
Францускиот национален статистички институт INSEE е уште попесимист и предвидува раст од само 0,4 проценти. Во исто време, грчката економија расте со стапка од речиси два проценти.
Структурата на долгот е клучната разлика
Грчкиот долг има невообичаено поволна структура, а поголемиот дел од него е создаден преку пакети за финансиска помош, па затоа доверителите се европски јавни институции. Тие кредити беа одобрени неколку децении со ниски каматни стапки, пишува EUpravo zato.
Скоро целиот грчки долг има фиксна каматна стапка, што го штити од промени на пазарот, додека Франција, од друга страна, нема таква заштита.
Франција не е „новата Грција“
Сепак, и покрај сето погоре наведено, несоодветно е да се очекува Франција да банкротира.
Париз има длабоки финансиски пазари, големи домашни заштеди и даночен капацитет многу поголем од оној што го имаше Атина во 2012 година, а пресвртот во цената на задолжувањето покажува што инвеститорите наградуваат денес: намалување на долгот, буџетски суфицити и стабилен план за рефинансирање.
Од друга страна, растечките дефицити, масовното издавање обврзници и политичкиот застој носат дополнителни трошоци.
Додека во 2012 година имаше дебата за тоа дали Грција ќе го напушти еврото, денес прашањето е колку повеќе може да го намали својот долг.
За Франција, прашањето е спротивно: колку долго може да расте нејзиниот долг пред инвеститорите да бараат уште повисока цена за да го финансираат?