Растечките цени на енергијата и долгорочните геополитички тензии повторно ги зголемуваат инфлациските притисоци во најголемите економии во светот.
Германската Бундесбанка предупредува на ризикот од понатамошно зголемување на цените, додека се очекуваат нови одлуки за каматните стапки од Европската централна банка (ЕЦБ), Американската федерална резерва (ФЕД) и Британската централна банка.
Германската централна банка, во извештај објавен во понеделник, оцени дека повторувањето на силниот инфлациски бран од 2021 и 2022 година засега не е веројатно. Сепак, таа предупреди дека ризиците за ценовната стабилност се значително зголемени, првенствено поради поскапата нафта, нафтените деривати и евентуалното зголемување на цените на храната, индустриските производи и услугите.
За разлика од претходниот бран на инфлација, сегашните притисоци се повеќе концентрирани на нафтата, додека цените на природниот гас и електричната енергија се помалку погодени. Послабата побарувачка и помалку затегнатиот пазар на трудот, исто така, ја ограничуваат можноста на компаниите да ги пренесат зголемените трошоци на потрошувачите.
Сепак, долгорочното опстојување на високите цени на енергијата би можело постепено да предизвика пошироко зголемување на цените.
ЕЦБ размислува за уште едно зголемување на каматните стапки
Претседателката на ЕЦБ, Кристин Лагард, предупреди дека инфлацијата би можела да остане значително над целта од два проценти до првата половина на 2027 година. Затоа, пазарите очекуваат дека ЕЦБ би можела да ги зголеми каматните стапки по трет пат оваа година во декември, при што депозитната стапка ќе биде поставена на 2,75 проценти.
Британската централна банка се соочува со проблемот на истовремено зголемување на цените и послаба економска активност. Повисоките каматни стапки би можеле да ја ограничат инфлацијата, но дополнително би ги оптовариле домаќинствата, бизнисите и државните финансии.
Слична неизвесност е присутна и во САД, каде што годишната инфлација се забрза на 3,7 проценти во септември. Федералните резерви претходно ги зголемија каматните стапки на опсег од 3,75 до 4 проценти, а повеќето економисти очекуваат тие да се задржат на состанокот во октомври и повторно да се зголемат во декември.
Монетарната политика на САД е дополнително попречена од забавувањето на пазарот на трудот. Само 29.000 нови работни места беа создадени во септември, додека стапката на невработеност достигна 4,2 проценти. Во исто време, повисоките цени на енергијата и увозните давачки ги зголемуваат трошоците за бизнисот и ги одржуваат инфлациските притисоци.
Повисоките каматни стапки ги менуваат условите за финансирање
Враќањето на инфлаторните ризици веќе влијае на очекувањата на инвеститорите. Евентуалното зголемување на каматните стапки ги зголемува приносите од обврзниците, ги зголемува трошоците за позајмување за владите и компаниите и врши притисок врз берзите.
За домаќинствата, ова може да значи поскапи нови кредити, додека за штедачите, повисоките каматни стапки можат да донесат поповолни приноси од депозити и обврзници.